Bizon
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 312-b. — ziyouz.com
Bizon — juft tuyoqlilar turkumining quvuşşoxlilar oilasi zubrlar uruğiga mansub yovvoyi qoramol zoti. B.ning vatani — Şim. Amerika (keyinçalik Yevropaga tarqalgan). Amerika va Yevropa B.lariga bulinadi. B. yirik hayvon bölib, buqalarining tanasi uz. 3 m, böii 1,8 m, oğirligi 720 kg ga yetadi. Gavdasi yöğon, yelkasida kiçikroq örkaçi bor. Boşi va tanasining oldingi qismi qönğir tusli. Urğoçilari nisbatan kiçikroq. Hidlov va eşituv organlari yaxşi rivojlangan. Yevropaliklar kelguniça butun Amerika qitasida, Kanadaning şim.ğarbiy va markaziy qismidan jan. ga — Meksikaning markaziy qismigaça bölgan maydonlarda tarqalgan, çöl va örmonçöl mintaqasida hayot keçirgan edi. Kup ovlanişi natijasida 19-a.ga kelib deyarli qirilib ketgan. Muhofaza tadbirlari natijasida AQŞ va Kanada qöriqxonalaridagi B. soni bir neça ön mingga yetdi. B.ni zubrlar b-n çatiştirib zubrbizon olingan, yaxşi göşt va teri beradigan duragaylar yetiştirilgan. B. AQŞ, Kanada (VudBaffalo) va Yevropa (AskaniyaNova) qöriqxonalarida saqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БИЗОН — жуфт туёқлилар туркумининг қувушшохлилар оиласи зубрлар уруғига мансуб ёввойи қорамол зоти. Б.нинг ватани — Шим. Америка (кейинчалик Европага тарқалган). Америка ва Европа Б.ларига булинади. Б. йирик ҳайвон бўлиб, буқаларининг танаси уз. 3 м, бўии 1,8 м, оғирлиги 720 кг га етади. Гавдаси йўғон, елкасида кичикроқ ўркачи бор. Боши ва танасининг олдинги қисми қўнғир тусли. Урғочилари нисбатан кичикроқ. Ҳидлов ва эшитув органлари яхши ривожланган. Европаликлар келгунича бутун Америка қитьасида, Канаданинг шим.ғарбий ва марказий қисмидан жан. га — Мексиканинг марказий қисмигача бўлган майдонларда тарқалган, чўл ва ўрмончўл минтақасида ҳаёт кечирган эди. Куп овланиши натижасида 19-а.га келиб деярли қирилиб кетган. Муҳофаза тадбирлари натижасида АҚШ ва Канада қўриқхоналаридаги Б. сони бир неча ўн мингга етди. Б.ни зубрлар б-н чатиштириб зубрбизон олинган, яхши гўшт ва тери берадиган дурагайлар етиштирилган. Б. АҚШ, Канада (ВудБаффало) ва Европа (АсканияНова) қўриқхоналарида сақланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.