Blefarit
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 399–400-b. — ziyouz.com
Blefarit (yun. blepharon — qovoq) — kipriklar asosining yalliğlanişi. Közning ta'sirlanişi, surunkali konyunktivit, moddalar almaşinuvining buzilişi, me'daiçak kasalliklari, sil, kamqonlik; közning optik nuqsonlari, yaqindan köriş, astigmatizm, uzoqsan köriş, şuningdek noqulay taşqi şaroit omillari: çang, şamol, tutun va b. sabab bölişi mumkin. B.ning oddiy, pöstloqçali, yarali, burçakli, Meybomiyev va «kosmetik»xillari farkdanadi.Oddiy B.da qovoq çetlari qizaradi, qiçişadi, şişadi, kiprik tagida oqişsarğimtir qazğoqqa öxşaş tangaçalar hosil böladi, köz tez toliqadi. Pöstloqçali B.da uşbu belgilar kuçayib, kipriklar ostidagi terida oqişkulrang qazğoqqa öxşaş tangaçalar hosil böladi. Yarali B.da qovoq çetlari şişib, qalinlaşadi, qizaradi, qotib qolgan yiring b-n kipriklar bir-biriga yopişib qoladi, ular köçirilganda qonaydi, tagida yiringli, qon aralaş yaraçalar körinadi, kipriklar tökilib ketadi, köz qovoği ağdarilişi mumkin. Burçakli B.da köz tirqişining taşqi burçagidagi teri va şilliq parda qizaradi, köz yoşlanadi, köpiksimon ajralma çiqadi. Meybomiyev B. Meybomiyev bezlarining köp sekret çiqarişidan paydo bölib, bunda qovoq çetlari xuddi moylangandek yaltirab turadi. « Kos metik» B. köproqayollargaxos bölib, turli krem, böyoq qalamlardan foydalanişi tufayli röy beradi. B.ning oldini oliş uçun noqulay gigiyenik şaroitlarni bartaraf etiş, bekamu köst ovqatlaniş, közdagi optik nuqsonlarni töğrilaş zarur. B.ga çalinganda darhol vraçga murojaat etiş kerak.
Davosi: B.ga sabab bölgan omillarni yöqotiş zarur. Antibiotiklar, sulfanilamidlar, desensibilizatsiyalovçi dorilar, glyukokortikosteroidlar işlatiladi; qovoqlar massaj qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЛЕФАРИТ (юн. blepharon — қовоқ) — киприклар асосининг яллиғланиши. Кўзнинг таъсирланиши, сурункали конъюнктивит, моддалар алмашинувининг бузилиши, меъдаичак касалликлари, сил, камқонлик; кўзнинг оптик нуқсонлари, яқиндан кўриш, астигматизм, узоқцан кўриш, шунингдек ноқулай ташқи шароит омиллари: чанг, шамол, тутун ва б. сабаб бўлиши мумкин. Б.нинг оддий, пўстлоқчали, ярали, бурчакли, Мейбомиев ва «косметик»хиллари фаркданади.Оддий Б.да қовоқ четлари қизаради, қичишади, шишади, киприк тагида оқишсарғимтир қазғоққа ўхшаш тангачалар ҳосил бўлади, кўз тез толиқади. Пўстлоқчали Б.да ушбу белгилар кучайиб, киприклар остидаги терида оқишкулранг қазғоққа ўхшаш тангачалар ҳосил бўлади. Ярали Б.да қовоқ четлари шишиб, қалинлашади, қизаради, қотиб қолган йиринг б-н киприклар бир-бирига ёпишиб қолади, улар кўчирилганда қонайди, тагида йирингли, қон аралаш ярачалар кўринади, киприклар тўкилиб кетади, кўз қовоғи ағдарилиши мумкин. Бурчакли Б.да кўз тирқишининг ташқи бурчагидаги тери ва шиллиқ парда қизаради, кўз ёшланади, кўпиксимон ажралма чиқади. Мейбомиев Б. Мейбомиев безларининг кўп секрет чиқаришидан пайдо бўлиб, бунда қовоқ четлари худди мойлангандек ялтираб туради. « Кос метик» Б. кўпроқаёлларгахос бўлиб, турли крем, бўёқ қаламлардан фойдаланиши туфайли рўй беради. Б.нинг олдини олиш учун ноқулай гигиеник шароитларни бартараф этиш, бекаму кўст овқатланиш, кўздаги оптик нуқсонларни тўғрилаш зарур. Б.га чалинганда дарҳол врачга мурожаат этиш керак.
Давоси: Б.га сабаб бўлган омилларни йўқотиш зарур. Антибиотиклар, сульфаниламидлар, десенсибилизацияловчи дорилар, глюкокортикостероидлар ишлатилади; қовоқлар массаж қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.