Blint
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 401-b. — ziyouz.com
Blint (nem. blind — kör) — kitob muqovasini bezaşda uning sirtiga böyoqsiz bosib tuşiriladigan yassi şakllar. Bunda yassi ştamp muqova sirtida çuqurçalar qoldiradi. B. kitob muqovasiga pardoz beriş va uni böyoq b-n bosişda yoki zarqoğoz (folga) qoplaşga tayyorlaşda mustaqil usul sifatida qöllaniladi. BLOK Aleksandr Aleksandroviç (1880. 16 (28). 11, Peterburg 1921. 7.8, Petrograd] — rus şoiri. Peterburg untini tamomlagan (1906). «Zolotoye runo» jur. (1907— 08) va Jahon adabiyoti naşriyotida (1918 y.dan) işlagan, Butun Rossiya şoirlar uyuşmasi Petrograd bölimini boşqargan (1920 y.dan). Ilktöplami — «Gözal Bonu haqida şe'rlar» (1904) rafiqasi Lyubov Dmitriyevna (kimyogar D. Mendeleyevnij qizi)ga bağişlangan. Dastlab B. simvolist şoir sifatida tanilgan. 1905 y. inqilobiy özgarişlar ta'sirida simvolizmdan voz keçib, ijtimoiy mavzuda «Şahar» (190408), «Vatan» (190716), «Dahşatli olam» (190816), «Qasos» (190713) turkum şe'rlari va «Tomoşaxona» (1906), «Atirgul vaxoç» (191213) kabi dramalar yozgan. B. 1917 y.gi Oktyabr töntarişini şodxurramlik b-n kutib olmagan bölsada, ammo u bolşeviklarning aşaddiy muxoliflari (I.A. Bunin, N. Gumilyov, 3. Gippius, A. Kuprin, M. Svetayeva kabi) safida ham bölmagan. Bolşeviklar hokimiyatni qölga olgandan söng 5 oy davomida B. «Ön ikki» dostonini, «Ziyolilar va inqilob» maqolasini yozib, Oktyabr voqealari va Rossiya takdiri haqida ijodiy muşohada yuritişga harakat qildi. Har ikki acap ziyolilar örtasida qizğin bahsga sabab böldi. Şu hodisa B. ijodida çuqur inqiroz va turğunlikni yuzaga keltirdi. B. 1918 y.ning mart oyidan söng to umrining oxirigaça (1921) heç qanday yangi asar yozmaydi, faqat «Qasos» poemasini nihoyasiga yetkaziş b-n maşğul böladi.
«Ön ikki» poemasi (A. Muxtor), köplab şe'rlari (E. Vohidov, M. Ikrom, O. Muxtor va b.) uzbek tiliga tarjima qilingan.
As: Şe'rlar, T., 1967; Stixotvoreniya, poemi, T., 1986; Soçineniya v dvux tomax, M., 1990.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЛИНТ (нем. blind — кўр) — китоб муқовасини безашда унинг сиртига бўёқсиз босиб тушириладиган ясси шакллар. Бунда ясси штамп муқова сиртида чуқурчалар қолдиради. Б. китоб муқовасига пардоз бериш ва уни бўёқ б-н босишда ёки зарқоғоз (фольга) қоплашга тайёрлашда мустақил усул сифатида қўлланилади. БЛОК Александр Александрович (1880. 16 (28). 11, Петербург 1921. 7.8, Петроград] — рус шоири. Петербург унтини тамомлаган (1906). «Золотое руно» жур. (1907— 08) ва Жаҳон адабиёти нашриётида (1918 й.дан) ишлаган, Бутун Россия шоирлар уюшмаси Петроград бўлимини бошқарган (1920 й.дан). Илктўплами — «Гўзал Бону ҳақида шеърлар» (1904) рафиқаси Любовь Дмитриевна (кимёгар Д. Менделеевниж қизи)га бағишланган. Дастлаб Б. символист шоир сифатида танилган. 1905 й. инқилобий ўзгаришлар таъсирида символизмдан воз кечиб, ижтимоий мавзуда «Шаҳар» (190408), «Ватан» (190716), «Даҳшатли олам» (190816), «Қасос» (190713) туркум шеърлари ва «Томошахона» (1906), «Атиргул вахоч» (191213) каби драмалар ёзган. Б. 1917 й.ги Октябрь тўнтаришини шодхуррамлик б-н кутиб олмаган бўлсада, аммо у большевикларнинг ашаддий мухолифлари (И.А. Бунин, Н. Гумилёв, 3. Гиппиус, А. Куприн, М. Цветаева каби) сафида ҳам бўлмаган. Большевиклар ҳокимиятни қўлга олгандан сўнг 5 ой давомида Б. «Ўн икки» достонини, «Зиёлилар ва инқилоб» мақоласини ёзиб, Октябрь воқеалари ва Россия такдири ҳақида ижодий мушоҳада юритишга ҳаракат қилди. Ҳар икки acap зиёлилар ўртасида қизғин баҳсга сабаб бўлди. Шу ҳодиса Б. ижодида чуқур инқироз ва турғунликни юзага келтирди. Б. 1918 й.нинг март ойидан сўнг то умрининг охиригача (1921) ҳеч қандай янги асар ёзмайди, фақат «Қасос» поэмасини ниҳоясига етказиш б-н машғул бўлади.
«Ўн икки» поэмаси (А. Мухтор), кўплаб шеърлари (Э. Воҳидов, М. Икром, О. Мухтор ва б.) узбек тилига таржима қилинган.
Ас: Шеърлар, Т., 1967; Стихотворения, поэмы, Т., 1986; Сочинения в двух томах, М., 1990.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.