Bobak qözğoloni
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 406-b. — ziyouz.com
Bobak qözğoloni — Ozarbayjon va Ğarbiy Eronda dahriylik ğoyalarini ilgari surgan xurramiylarnit Bobak (Bobuk) (798/800838) boşçiligidagi islomga qarşi qözğoloni (9-a. ning 30-y. lari). Qözğolon keng yoyilib, Şarqiy Armaniston yerlarigaça tarqaldi, iştirokçilarining soni 300 ming kişiga yetdi. Vizantiya b-n bölayotgan uruş hamda Misrdagi qözğolon (830— 833) xalifalikka B. q.ni bostiriş imkonini bermadi. Şuning uçun xalifa Ma'munning vafotidan söng (833), xalifa Mu'tasim (833—842) Vizantiya b-n yaraş bitami tuzib, asosiy kuçini B. q.ni bostirişga taşladi. 833 y. Hamadon ş. yaqinidagi jangda qözğolonçilar oğir talafot kördilar. Arab manbalarida körsatilişiça, bu jangda 60 ming kişi halok bölgan. 835 y. arab qöşiniga xalifaning eng yirik qömondoni Afşin (Usruşona hokimi Haydar ibn Kovus) sarkarda qilib tayinlandi. U mahalliy mulkdorlarning yordami b-n qözğolonni bostirdi. 837 y. qözğolonçilarning oxirgi tayanç qal'asi — Badz qöldan ketdi. 838 y. Bobak va uning tarafdorlari qatl etildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОБАК ҚЎЗҒОЛОНИ — Озарбайжон ва Ғарбий Эронда даҳрийлик ғояларини илгари сурган хуррамийларнит Бобак (Бобук) (798/800838) бошчилигидаги исломга қарши қўзғолони (9-а. нинг 30-й. лари). Қўзғолон кенг ёйилиб, Шарқий Арманистон ерларигача тарқалди, иштирокчиларининг сони 300 минг кишига етди. Византия б-н бўлаётган уруш ҳамда Мисрдаги қўзғолон (830— 833) халифаликка Б. қ.ни бостириш имконини бермади. Шунинг учун халифа Маъмуннинг вафотидан сўнг (833), халифа Муътасим (833—842) Византия б-н яраш битами тузиб, асосий кучини Б. қ.ни бостиришга ташлади. 833 й. Ҳамадон ш. яқинидаги жангда қўзғолончилар оғир талафот кўрдилар. Араб манбаларида кўрсатилишича, бу жангда 60 минг киши ҳалок бўлган. 835 й. араб қўшинига халифанинг энг йирик қўмондони Афшин (Усрушона ҳокими Ҳайдар ибн Ковус) саркарда қилиб тайинланди. У маҳаллий мулкдорларнинг ёрдами б-н қўзғолонни бостирди. 837 й. қўзғолончиларнинг охирги таянч қалъаси — Бадз қўлдан кетди. 838 й. Бобак ва унинг тарафдорлари қатл этилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.