Bobaytoğ
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 405–406-b. — ziyouz.com
Bobaytoğ — Toşkent viloyatşşgp toğ. Çatqol tizmasining jan.ğarbiy tarmoği. B.ning Ohangaron vodiysi (Ohangaron suv ombori sohili)ga qaragan yon bağri tik. Eng baland joyi 3555 m. Toğning yuqori qismida alp tipidagi relyef şakllari bor. Yon bağirlari Ohangaron daryosining irmoqlari b-n kuçli parçalangan. Suvayirgiç qismi yassi. Şim. yon bağirlari kamroq parçalangan. Soy vodiylari çuqur va tor. B. quyi triasning intruziv kristalli jinslari (granitporfirit, siyenit, felzitporfirlar, tufli lava va b.) dan taşkil topgan. B. dan Ohangaronning Jiblon, Köyindi, Ertoş, Yaxandak kabi sersuv soylari boşlanadi. Toğ yon bağrida buloqlar ham mavjud. Yon bağirlarning quyi qismlaridagi (1200—1600 m) qönğir toğ örmon tuproqlarda şuvoq aralaş buğdoyiq, undan yuqoriroqda yonğoqzorlar, toğolma, toğolça, balandroq yon bağirlardagi (1700—2800 m) jigarrang tuproqlarda buğdoyiq, toğşuvoq, toğşayir öt ösimliklari orasida zarafşon arçasi, saurarça, yuqoriroq qismlarida örikarça (turkiston arçasi) ösadi. B.ning suvayirğiç qismidagi mayda şağalli jigarrang tuproqlarda toğ kserofitlari, toşloq oç qönğir tuproqlarda turli ötli betaga, kovrak, qiziltikon tarqalgan. B. dan yoz va kuzda yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОБАЙТОҒ — Тошкент вилоятшщгп тоғ. Чатқол тизмасининг жан.ғарбий тармоғи. Б.нинг Оҳангарон водийси (Оҳангарон сув омбори соҳили)га қараган ён бағри тик. Энг баланд жойи 3555 м. Тоғнинг юқори қисмида альп типидаги рельеф шакллари бор. Ён бағирлари Оҳангарон дарёсининг ирмоқлари б-н кучли парчаланган. Сувайиргич қисми ясси. Шим. ён бағирлари камроқ парчаланган. Сой водийлари чуқур ва тор. Б. қуйи триаснинг интрузив кристалли жинслари (гранитпорфирит, сиенит, фелзитпорфирлар, туфли лава ва б.) дан ташкил топган. Б. дан Оҳангароннинг Жиблон, Кўйинди, Эртош, Яхандак каби серсув сойлари бошланади. Тоғ ён бағрида булоқлар ҳам мавжуд. Ён бағирларнинг қуйи қисмларидаги (1200—1600 м) қўнғир тоғ ўрмон тупроқларда шувоқ аралаш буғдойиқ, ундан юқорироқда ёнғоқзорлар, тоғолма, тоғолча, баландроқ ён бағирлардаги (1700—2800 м) жигарранг тупроқларда буғдойиқ, тоғшувоқ, тоғшайир ўт ўсимликлари орасида зарафшон арчаси, саурарча, юқорироқ қисмларида ўрикарча (туркистон арчаси) ўсади. Б.нинг сувайирғич қисмидаги майда шағалли жигарранг тупроқларда тоғ ксерофитлари, тошлоқ оч қўнғир тупроқларда турли ўтли бетага, коврак, қизилтикон тарқалган. Б. дан ёз ва кузда яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.