Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Bobojonov Yatim

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 420-b. — ziyouz.com

    Bobojonov Yatim (asli ismi Fozil) (1904 Toşkent 1959.26.12) — teatr arbobi, aktyor, rej. va pedagog. Uzbekiston xalk, artisti (1943). Uzbek teatri asosçilaridan. Saxna faoliyatini 1920 y. teatr truppasi (Toşkent) da kiçik rollarni ijro etişdan boşlagan. Moskva uzbek drama studiyasida (1924—27) K. Stanislavskiyning ilğor sahna uslubi, Ye. Vaxtangov rejissurasini örgangan, 1927 y.dan Hamza teatrida aktyor va rej. Hajviy va xarakterli rollarni mahorat b-n ijro etgan: Tartalye (K. Gotssi, «Malikai Turandot», 1927), Brigella (K. Goldoni, «Ikki boyga bir malay», 1927) va b. 193132 y.larda Buxoro teatri va unga vaqtinça qöşilgan Respublika yoş tomoşabinlar teatri badiiy rahbari. Rejissyorlik faoliyatini şu teatrda «Niqob yirtildi» (3. Fatxulin) pyesasini sahnalaştirişdan boşlagan. 1934 y. Hamza teatrida «Tormor» (K. Yaşin) spektaklini sahnalaştirgan. Spektakl hayotiyligi, ommaviy sahnalarning mukammalligi, yuksak ijro saviyasi b-n ajralib turadi. B. ijodida Hamza dramalari va uning obrazini yaratiş alohida örin tutgan. «Xolisxon» (1940), «Hamza» (K. Yaşin, A. Umariy, 1949), ayniqsa, «Boy ila xizmatçi» (1939) spektakli B. rejissyorlik ijodining çöqqisi, Hamza teatrining esa katta yutuği böldi. B. öz rollari va spektakllarida xalqhayotini atrofliça aks ettirdi, qahramonlari xarakteri va ruhiy holatlarini çuqur oçişga erişdi. B. teatr san'atining tarbiyaviy roliga alohida ahamiyat bergan, spektakllari çuqur ğoyaviy mazmun va aniq maqsadga ega bölgan. B. Yangiyöl (1943—46), Toşsovet (1946— 48) teatrlarida badiiy rahbar bölib işlagan, şu teatrlarda «Tohir va Zuhra» (S. Abdulla asari; T. Jalilov musiqasi), «Muqanna» (H. Olimjon). «Xöja Nasriddin» (V. Vitkoviç, Ğ. Ğulom), «Oftobxon» (K. Yaşin; X. Töxtasinov) va b. spektakllarni qöygan. Ş. Burhonov, O. Xöjayev, N. Rahimov, O. Jalilov, M. Ğofurov, A. Boltayev, F. Rahmatova va b.ning aktyor sifatida şakllanişida xizmati katta. Toşkent teatr va rassomlik san'ati in-tida dare bergan (195056).

    Muhsin Qodirov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БОБОЖОНОВ Ятим (асли исми Фозил) (1904 Тошкент 1959.26.12) — театр арбоби, актёр, реж. ва педагог. Узбекистон халк, артисти (1943). Узбек театри асосчиларидан. Сахна фаолиятини 1920 й. театр труппаси (Тошкент) да кичик ролларни ижро этишдан бошлаган. Москва узбек драма студиясида (1924—27) К. Станиславскийнинг илғор саҳна услуби, Е. Вахтангов режиссурасини ўрганган, 1927 й.дан Ҳамза театрида актёр ва реж. Ҳажвий ва характерли ролларни маҳорат б-н ижро этган: Тарталье (К. Гоцци, «Маликаи Турандот», 1927), Бригелла (К. Гольдони, «Икки бойга бир малай», 1927) ва б. 193132 й.ларда Бухоро театри ва унга вақтинча қўшилган Республика ёш томошабинлар театри бадиий раҳбари. Режиссёрлик фаолиятини шу театрда «Ниқоб йиртилди» (3. Фатхулин) пьесасини саҳналаштиришдан бошлаган. 1934 й. Ҳамза театрида «Тормор» (К. Яшин) спектаклини саҳналаштирган. Спектакль ҳаётийлиги, оммавий саҳналарнинг мукаммаллиги, юксак ижро савияси б-н ажралиб туради. Б. ижодида Ҳамза драмалари ва унинг образини яратиш алоҳида ўрин тутган. «Холисхон» (1940), «Ҳамза» (К. Яшин, А. Умарий, 1949), айниқса, «Бой ила хизматчи» (1939) спектакли Б. режиссёрлик ижодининг чўққиси, Ҳамза театрининг эса катта ютуғи бўлди. Б. ўз роллари ва спектаклларида халқҳаётини атрофлича акс эттирди, қаҳрамонлари характери ва руҳий ҳолатларини чуқур очишга эришди. Б. театр санъатининг тарбиявий ролига алоҳида аҳамият берган, спектакллари чуқур ғоявий мазмун ва аниқ мақсадга эга бўлган. Б. Янгийўл (1943—46), Тошсовет (1946— 48) театрларида бадиий раҳбар бўлиб ишлаган, шу театрларда «Тоҳир ва Зуҳра» (С. Абдулла асари; Т. Жалилов мусиқаси), «Муқанна» (Ҳ. Олимжон). «Хўжа Насриддин» (В. Виткович, Ғ. Ғулом), «Офтобхон» (К. Яшин; X. Тўхтасинов) ва б. спектаклларни қўйган. Ш. Бурҳонов, О. Хўжаев, Н. Раҳимов, О. Жалилов, М. Ғофуров, А. Болтаев, Ф. Раҳматова ва б.нинг актёр сифатида шаклланишида хизмати катта. Тошкент театр ва рассомлик санъати ин-тида даре берган (195056).

    Муҳсин Қодиров.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.