Boğ örmon ihotazorlari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 609–610-b. — ziyouz.com
Boğ örmon ihotazorlari — mevali boğlar, uzumzorlar va b. mikroiqlimini yaxşilaş va tabiatning zararli omillaridan saklaş uçun ular atrofiga belboğ usulida, boğ içida karta çegaralari böylab barpo etiladigan daraxtzorlar. B. ö. i. şamol tezligini susaytiradi, qişda boğlarni qor quyunlaridan asraydi. Bu esa mevali daraxtlarning yaxşi ösib, rivojlanişi, hosildorligining oşişiga ta'sir körsatadi. B. ö. i. boğning çegarasi böylab (2—3 qatorli törsimon tuzilişda) asosiy va içki maydon,çalar böylab (1—2 qatorli yarim panjarasimon tuzilişda) içki yordamçi ihotazorlardan tarkib topadi. Içki ihotazor asosan özaro 300—400 m oraliğida joylaştiriladi. Ihotalar tutaşgan joylarda 8—12 m enlikda oçiq joylar qoldiriladi. Qator oraliqlari 2,5—3 m, qatordagi daraxtlar oraliği 1,5—3 m böladi. B. ö. i. bog barpo etişdan 2—3 yil ilgari har bir mintaqaga moye tez ösadigan, ildiz baçki çiqarmaydigan daraxt köçatlari (terak, qayrağoç, zarang, uçtikan va b.) ekiladi (q. Dala örmon ihotazorlari).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОҒ ЎРМОН ИҲОТАЗОРЛАРИ — мевали боғлар, узумзорлар ва б. микроиқлимини яхшилаш ва табиатнинг зарарли омилларидан саклаш учун улар атрофига белбоғ усулида, боғ ичида карта чегаралари бўйлаб барпо этиладиган дарахтзорлар. Б. ў. и. шамол тезлигини сусайтиради, қишда боғларни қор қуюнларидан асрайди. Бу эса мевали дарахтларнинг яхши ўсиб, ривожланиши, ҳосилдорлигининг ошишига таъсир кўрсатади. Б. ў. и. боғнинг чегараси бўйлаб (2—3 қаторли тўрсимон тузилишда) асосий ва ички майдон,чалар бўйлаб (1—2 қаторли ярим панжарасимон тузилишда) ички ёрдамчи иҳотазорлардан таркиб топади. Ички иҳотазор асосан ўзаро 300—400 м оралиғида жойлаштирилади. Иҳоталар туташган жойларда 8—12 м энликда очиқ жойлар қолдирилади. Қатор оралиқлари 2,5—3 м, қатордаги дарахтлар оралиғи 1,5—3 м бўлади. Б. ў. и. бог барпо этишдан 2—3 йил илгари ҳар бир минтақага мое тез ўсадиган, илдиз бачки чиқармайдиган дарахт кўчатлари (терак, қайрағоч, заранг, учтикан ва б.) экилади (қ. Дала ўрмон иҳотазорлари).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.