Boğlama
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 614-b. — ziyouz.com
Boğlama (grammatikada) — gapda ega va kesimni biriktiruvçi vosita. B. lar öz leksik ma'nosini yöqotib, yordamçi söz vazifasini bajaradi. Ular luğaviy birlik holatida öz leksik ma'nosiga ega bölişi mumkin, lekin yordamçi söz sifatida grammatik vazifani bajarişda undan xoli böladi. B. predikativlikni şakllantiradi va ot kesimga qöşilib, uning modallik, zamon, mayl, şaxsson ma'nolarini ifodalaydi. U «böl» fe'li va töliqsiz fe'lning «edi», «ekan», «emiş» şakllaridan iborat. Predikativlik qöşimçalari ham B. vazifasini ötaydi va modallik, zamon, şaxsson munosabatlarini bildiradi. Maye, «Men boğbon bölaman», «Men boğbondir», «Men boğbon» va h.k. B. vazifasini yana «kel», «sana», «hisobla», «ata» kabi fe'llar ham bajara oladi. B. ot kesimlarni şaxsson jihatdan ega b-n moslaştiradi, ya'ni ega va kesimning özaro moslaşuv boğlanişini ta'minlaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОҒЛАМА (грамматикада) — гапда эга ва кесимни бириктирувчи восита. Б. лар ўз лексик маъносини йўқотиб, ёрдамчи сўз вазифасини бажаради. Улар луғавий бирлик ҳолатида ўз лексик маъносига эга бўлиши мумкин, лекин ёрдамчи сўз сифатида грамматик вазифани бажаришда ундан холи бўлади. Б. предикативликни шакллантиради ва от кесимга қўшилиб, унинг модаллик, замон, майл, шахссон маъноларини ифодалайди. У «бўл» феъли ва тўлиқсиз феълнинг «эди», «экан», «эмиш» шаклларидан иборат. Предикативлик қўшимчалари ҳам Б. вазифасини ўтайди ва модаллик, замон, шахссон муносабатларини билдиради. Мае, «Мен боғбон бўламан», «Мен боғбондир», «Мен боғбон» ва ҳ.к. Б. вазифасини яна «кел», «сана», «ҳисобла», «ата» каби феъллар ҳам бажара олади. Б. от кесимларни шахссон жиҳатдан эга б-н мослаштиради, яъни эга ва кесимнинг ўзаро мослашув боғланишини таъминлайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.