Bojxona ittifoqi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 451–452-b. — ziyouz.com
Bojxona ittifoqi — ikki yoki undan ortiq davlatlar örtasida özaro bojxona çegaralarini bekor qiliş, boşqa mamlakatlar uçun yagona boj tariflarini joriy etiş töğrisidagi bitim; davlatlarning bojxona siyosati sohasida hamkorlikda faoliyat olib boriş maqsadlarida birlaşuvi. B. i. asosan ittifoqqa a'zo davlatlarda işlab çiqarilgan tovarlarning raqobatbardoşligini kötariş maqsadlarida boj undiriş, a'zo bölmagan davlatlarga nisbatan yuqori boj stavkalari masalalarini tartibga soladigan ikki yoki köp tomonlama bojxona konvensiyalari asosida taşkil etiladi.
Dastlabki B. i.laridan biri Fransiya va Monako örtasida tuzilgan (1865). 1924 y.da Şveysariya b-n Lixtenşteyn knyazligi örtasida B. i. vujudga keldi. Rivojlangan mamlakatlar örtasidagi B. i.ga Ta'riflar va savdo töğrisida Boş kelişuv (1947; 1997 y.dan Jahon savdo taşkiloti), Yevropa iqtisodiy hamjamiyati (1957; 1995 y. dan Yevropa Ittifoqi), Yevropa erkin savdo uyuşmasi (1960) misol böladi.
Hoz. MDH doirasida 1997 y.dya Rossiya b-n Belorussiya örtasida, 1998 y.da Rossiya, Belorussiya, Qozoğiston va Qirğiziston örtasida B.i. yuzaga keldi. Özbekiston Qozoğiston, Qirğiziston, Tojikiston davlatlari örtasida ham yagona iktisodiy makon barpo etiş maqsadlarida B. i. taşkil etildi (1998).
Şerqul Şodmonov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОЖХОНА ИТТИФОҚИ — икки ёки ундан ортиқ давлатлар ўртасида ўзаро божхона чегараларини бекор қилиш, бошқа мамлакатлар учун ягона бож тарифларини жорий этиш тўғрисидаги битим; давлатларнинг божхона сиёсати соҳасида ҳамкорликда фаолият олиб бориш мақсадларида бирлашуви. Б. и. асосан иттифоққа аъзо давлатларда ишлаб чиқарилган товарларнинг рақобатбардошлигини кўтариш мақсадларида бож ундириш, аъзо бўлмаган давлатларга нисбатан юқори бож ставкалари масалаларини тартибга соладиган икки ёки кўп томонлама божхона конвенциялари асосида ташкил этилади.
Дастлабки Б. и.ларидан бири Франция ва Монако ўртасида тузилган (1865). 1924 й.да Швейцария б-н Лихтенштейн князлиги ўртасида Б. и. вужудга келди. Ривожланган мамлакатлар ўртасидаги Б. и.га Таърифлар ва савдо тўғрисида Бош келишув (1947; 1997 й.дан Жаҳон савдо ташкилоти), Европа иқтисодий ҳамжамияти (1957; 1995 й. дан Европа Иттифоқи), Европа эркин савдо уюшмаси (1960) мисол бўлади.
Ҳоз. МДҲ доирасида 1997 й.дя Россия б-н Белоруссия ўртасида, 1998 й.да Россия, Белоруссия, Қозоғистон ва Қирғизистон ўртасида Б.и. юзага келди. Ўзбекистон Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон давлатлари ўртасида ҳам ягона иктисодий макон барпо этиш мақсадларида Б. и. ташкил этилди (1998).
Шерқул Шодмонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.