Bolalar öyinlari

Bolalar öyinlari — bolalarni aqliy, axloqiy, jismoniy va estetik tarbiyalaş vositalaridan biri. B. ö. bolalarning har tomonlama kamol topişiga katta ta'sir qiladi. Öyin vaqtida sezgi, idrok, tafakkur, xayol, xotira, diqqat, iroda, hissiyot va b. ruhiy jarayonlar iştirok etadi. B. ö. ning 3 asosiy xususiyati bor. Birinçidan, bola öyin faoliyatini erkii, öz xohişi b-n bajaradi. Ikkinçidan, mazkur faoliyatning ijodiy va faolligidir. Uçinçidan, öyin harakatlarining jöşqinligi: bola öyinga qiziqib ketadi, zavqlanadi, unda örtoqlik hissi kuçayadi va h. k. B. ö. mazmuniga qarab öyinçoqli, voqeaband (syujetli), harakatli va didaktik öyinlarga bölinadi: 1) öyinçoqli öyinlar asosan maktabgaça tarbiya yoşidagi bolalarning öyinlaridir (sodda öyinçoqlar, mas, şiqildoq, kubiklar öynaş; qum b-n öynaş); 2) voqeaband öyinlarda bolalar kattalar faoliyatiga taqpid qilişadi. Bu öyinlar bolaning taşqi muhitidagi voqelikni aks ettiradi (mas, «bola boqiş», «ovqat pişiriş», «boğçaboğça» öynaş va b.) Bolalar ulğaygan sari ularning voqeaband öyinlari ham murakkablaşa boradi; 3) harakatli öyinlarni bolalar yakkayakka yoki birgalikda bajaradilar (mas, koptok öynaş, tez yuguriş va b.). Bu öyinlar maktab yoşidagi bolalarga ayniqsa foydalidir: bolalar soğliğini mustahkamlaydi, ularni irodali qilib tarbiyalaşga yordam beradi. Bolalarning sport öyinlari ham harakatli öyinlardandir; 4) didaktik öyinlar ni tarbiyaçilar öylab topadi. Bu öyinlar boğçalarning katta guruxlarida tarbiyalanadigan va boşlanğiç sinflarda öqiydigan bolalarga möljallanadi (mas, tabiiyilmiy mavzularga, çet tili sözlarini eslab qolişga oid, loto öynaş va h. k.). Bu öyinlar bolalarda sezgi, idrok, diqqat, xotira, zehn kabi sifatlarni rivojlantirişga xizmat qiladi. Bolani soğlom va baquvvat bölib ösişiga imkon beradi.