Bolls asbobi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 513–514-b. — ziyouz.com
Bolls asbobi — paxta tolasining uzunligi ölçanadigan asbob. Ingliz ixtiroçisi V. L. Bolls nomidan. Çöziş apparati va undan olingan piltani lentaga bölib çiquvçi moslamadan iborat. Çöziş apparatida 2 juft metall valik bor. Ostki valikka çarm qoplangan. Valiklar bir-biriga prujina yordamida siqilib turadi. Paxta namunasidan 200—300 g tola ajratilib, 32 teng bölakka bölinadi va aralaştiriladi. Aralaşmani yana 4 bölakka bölib, har biri alohidaalohida çöziş apparatidan ötkaziladi va 4 pilta olinadi, söngra ularni qöşib, çözib bitta pilta yasaladi. Undan tarozida 0,1—0,13 g namuna tortib olib, tolalari parallel bölgunça çöziş apparatidan ötkaziladi, keyin duxoba qoplangan valikka örab, uz. 22 sm, eni 15 mm li pilta hosil kilinadi. B. a.ning ikkinçi qismi karetka va ta'minlaş valiklaridan iborat. Tayyorlangan pilta ta'minlaş valiklari orasidan ötkazilib, karetkaga örnatiladi. Karetka duxoba qoplangan stol ustida yurgiziladi,şunda piltadagi tolalar duxobaga ötadi. Duxobaga ötgan tolalar maxsus tarozida tortiladi. Tolalarning oğirligiga qarab diagramma tuziladi. Diagrammaning vertikal koordinata öqi tolalar oğirligini, gorizontal koordinata öki tolalar uzunligini körsatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОЛЛС АСБОБИ — пахта толасининг узунлиги ўлчанадиган асбоб. Инглиз ихтирочиси В. Л. Боллс номидан. Чўзиш аппарати ва ундан олинган пилтани лентага бўлиб чиқувчи мосламадан иборат. Чўзиш аппаратида 2 жуфт металл валик бор. Остки валикка чарм қопланган. Валиклар бир-бирига пружина ёрдамида сиқилиб туради. Пахта намунасидан 200—300 г тола ажратилиб, 32 тенг бўлакка бўлинади ва аралаштирилади. Аралашмани яна 4 бўлакка бўлиб, ҳар бири алоҳидаалоҳида чўзиш аппаратидан ўтказилади ва 4 пилта олинади, сўнгра уларни қўшиб, чўзиб битта пилта ясалади. Ундан тарозида 0,1—0,13 г намуна тортиб олиб, толалари параллел бўлгунча чўзиш аппаратидан ўтказилади, кейин духоба қопланган валикка ўраб, уз. 22 см, эни 15 мм ли пилта ҳосил килинади. Б. а.нинг иккинчи қисми каретка ва таъминлаш валикларидан иборат. Тайёрланган пилта таъминлаш валиклари орасидан ўтказилиб, кареткага ўрнатилади. Каретка духоба қопланган стол устида юргизилади,шунда пилтадаги толалар духобага ўтади. Духобага ўтган толалар махсус тарозида тортилади. Толаларнинг оғирлигига қараб диаграмма тузилади. Диаграмманинг вертикал координата ўқи толалар оғирлигини, горизонтал координата ўки толалар узунлигини кўрсатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.