Bolotnikov qözğoloni
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 516-b. — ziyouz.com
Bolotnikov qözğoloni (1606—07) — krepostnoylikka qarşi xoloplar, dehqonlar, şaharliklar, streletslar, kazaklarning Ivan Bolotnikov yetakçiligidagi qözğoloni. 1606 y.ning iyulida Jan.Ğarbiy Rossiyada boşlangan. Qözğolonçilar 1606 y. avg.—sent.da Kromi va Kaluga yaqinida podşo qöşinlariga zarba berişgan. Podşo Vasiliy IV Şuyskiy siyosatidan norozi bölgan dvoryanlar unga qarşi qözğalib, öz otryadlari b-n B. q.ga kelib qöşilganlar. Közğolonçilarning Kromi va Yelets atrofida hamda Ugra, Lopasnya daryolari böyida podşo askarlari ustidan qilgan ğalabalaridan söng qözğolon juda keng hudud (Rossiyaning jan.ğarbi, jan.dagi 70 ga yaqin şaharlar, şuningdek quyi va örta Volga böyi) ga yoyilgan. Qözğolonçilar Moskvani 2 oy davomida (1606 y. 7 okt.dan 2 dek. gaça) qamal qilib turganlar. Podşo hukumatining qözğolonçilar orasida ixtilof çiqarib, dvoryan otryadlarini dehqonlardan ajratiş maqsadidagi turli nayranglari natijasida Moskva yonidagi jangda (1606 y.ning noyab.) dvoryan otryadlari dehqonlarga xiyonat kilib, podşo tomoniga ötib ketgan. Qözğolonçilar şu tufayli Kotla daryosi böyida mağlubiyatga uçrab (1606 y. 2 dek.) Kalugaga çekinganlar. 1607 y. yozkuz fasllarida qözğolonçilar Ileyka Muromets otryadlari b-n Tula ostonalarida podşo qöşini b-n kuraşganlar. 4 oylik qamaldan söng Tula taslim bölgaç (1607 y. 10 okt.), B.Q bostirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОЛОТНИКОВ ҚЎЗҒОЛОНИ (1606—07) — крепостнойликка қарши холоплар, деҳқонлар, шаҳарликлар, стрелецлар, казакларнинг Иван Болотников етакчилигидаги қўзғолони. 1606 й.нинг июлида Жан.Ғарбий Россияда бошланган. Қўзғолончилар 1606 й. авг.—сент.да Кроми ва Калуга яқинида подшо қўшинларига зарба беришган. Подшо Василий IV Шуйский сиёсатидан норози бўлган дворянлар унга қарши қўзғалиб, ўз отрядлари б-н Б. қ.га келиб қўшилганлар. Кўзғолончиларнинг Кроми ва Елец атрофида ҳамда Угра, Лопасня дарёлари бўйида подшо аскарлари устидан қилган ғалабаларидан сўнг қўзғолон жуда кенг ҳудуд (Россиянинг жан.ғарби, жан.даги 70 га яқин шаҳарлар, шунингдек қуйи ва ўрта Волга бўйи) га ёйилган. Қўзғолончилар Москвани 2 ой давомида (1606 й. 7 окт.дан 2 дек. гача) қамал қилиб турганлар. Подшо ҳукуматининг қўзғолончилар орасида ихтилоф чиқариб, дворян отрядларини деҳқонлардан ажратиш мақсадидаги турли найранглари натижасида Москва ёнидаги жангда (1606 й.нинг нояб.) дворян отрядлари деҳқонларга хиёнат килиб, подшо томонига ўтиб кетган. Қўзғолончилар шу туфайли Котла дарёси бўйида мағлубиятга учраб (1606 й. 2 дек.) Калугага чекинганлар. 1607 й. ёзкуз фаслларида қўзғолончилар Илейка Муромец отрядлари б-н Тула остоналарида подшо қўшини б-н курашганлар. 4 ойлик қамалдан сўнг Тула таслим бўлгач (1607 й. 10 окт.), Б.Қ бостирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.