Boltiriq
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 520-b. — ziyouz.com
Boltiriq [Cardaria repens L. (Schrenk) larm.] — krestguldoşlarga mansub köp yillik begona öt. Poyasi tik usadi, serşox, böyi 15—20 sm. Barglari ketmaket joylaşgan, gullari oq, qalqonsimon töpgulga yiğilgan. Mevasi tört uruğli qözoq. Apr. — iyunda gullaydi va mevalaydi. Uruğidan hamda ildiz baçkilaridan köpayadi. Bir tup ösimlik 3—5 mingtagaça uruğ beradi. Uruğlari asosan suv orqali tarqaladi. 15—20° trada unib çiqadi. Ildizi öq ildiz bölib, tuproqqa 1,5—2 m gaça çuqur kiradi. Qurğoqçilik va şörga çidamli. Örta Osiyoda tarqalgan. Bedapoyalar, paxtazor, suğoriladigan va lalmi ekinlar orasida, yöl yoqalari, taşlandiq yerlar, ariq böylari, boğuzumzorlarda uçraydi.
Kuraş çoralari: anğizni yumşatiş, yerni çuqur şudgor qiliş, kultivatsiyalaş va b.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БOЛTИPИҚ [Cardaria repens L. (Schrenk) larm.] — крестгулдошларга мансуб кўп йиллик бегона ўт. Пояси тик усади, сершох, бўйи 15—20 см. Барглари кетмакет жойлашган, гуллари оқ, қалқонсимон тўпгулга йиғилган. Меваси тўрт уруғли қўзоқ. Апр. — июнда гуллайди ва мевалайди. Уруғидан ҳамда илдиз бачкиларидан кўпаяди. Бир туп ўсимлик 3—5 мингтагача уруғ беради. Уруғлари асосан сув орқали тарқалади. 15—20° трада униб чиқади. Илдизи ўқ илдиз бўлиб, тупроққа 1,5—2 м гача чуқур киради. Қурғоқчилик ва шўрга чидамли. Ўрта Осиёда тарқалган. Бедапоялар, пахтазор, суғориладиган ва лалми экинлар орасида, йўл ёқалари, ташландиқ ерлар, ариқ бўйлари, боғузумзорларда учрайди.
Кураш чоралари: анғизни юмшатиш, ерни чуқур шудгор қилиш, культивациялаш ва б.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.