Bombaj
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 526-b. — ziyouz.com
Bombaj (frans., bombage), konserva bankalarining börtiş i — konservalarni saqlaşda uçraydigan buziliş turi. Qopqoqlarning börtişi B. deb ataladi. B.ning biologik, kimyoviy va fizik turlari mavjud. Biologik B. idişlarning ziç yopilmasligi yoki yetarliça sterilizatsiya qilmaslik natijasida vujudga keladi, unda mikroorganizmlar rivojlanib, gazlar paydo böladi. Bunday konservalar foydalanişga yaroksiz hisoblanadi. Kimyoviy B. konservalardagi kislotalarning idiş qopqoği (temir qismi) ga bölgan ta'siri natijasida yuzaga keladi: vodorod ajralib çiqib, qopqoq börtadi. Köpinça nordon mevarezavor va sirkalan gan konservalarda uçraydi. Fizik B. konservalarning muzlaşidan kelib çiqadi (bankadagi mahsulot hajmi kattalaşib qopqoq börtadi). Fizik va kimyoviy B.ga uçragan konservalardan faqat sanitariya nazorati ruxsati b-n foydalaniş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОМБАЖ (франц., bombage), консерва банкаларининг бўртиш и — консерваларни сақлашда учрайдиган бузилиш тури. Қопқоқларнинг бўртиши Б. деб аталади. Б.нинг биологик, кимёвий ва физик турлари мавжуд. Биологик Б. идишларнинг зич ёпилмаслиги ёки етарлича стерилизация қилмаслик натижасида вужудга келади, унда микроорганизмлар ривожланиб, газлар пайдо бўлади. Бундай консервалар фойдаланишга яроксиз ҳисобланади. Кимёвий Б. консервалардаги кислоталарнинг идиш қопқоғи (темир қисми) га бўлган таъсири натижасида юзага келади: водород ажралиб чиқиб, қопқоқ бўртади. Кўпинча нордон меварезавор ва сиркалан ган консерваларда учрайди. Физик Б. консерваларнинг музлашидан келиб чиқади (банкадаги маҳсулот ҳажми катталашиб қопқоқ бўртади). Физик ва кимёвий Б.га учраган консервалардан фақат санитария назорати рухсати б-н фойдаланиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.