Bombay

Bombay BOMBAY, Mumbay (Mumba ma'budasi nomidan) — Hindistondagi şahar. Maxaraştra ştatining ma'muriy markazi (I960 y.dan). Hindistonning ğarbiy qirğoği yaqinidagi Bombay va Solsett o.larida joylaşgan, köprik va kötarmalar b-n materikka tutaşgan. Aholisi 9,9 mln. kişi (1991).

B.ni 1532 y.da Portugaliya mustamlakaçilari bosib olgan. 1661 y.dan Angliya ixtiyoriga ötdi. 1668 y.dan inglizlarning OstIndiya kompaniyasi B. da harbiy va savdo bazalar qura boşladi. 19-a.da Hindistonning muhim iktisodiy va ijtimoiy markaziga aylandi. B.da hindistonliklarning ingliz mustamlakaçilariga qarşi siyosiy çiqişlari bölib ötgan (1908, 1946). B. mamlakat şaharlari orasida aholisining soni böyiça birinçi, iktisodiy va madaniy mavqei jihatidan ikkinçi örinda. Şaharda turli dindagi har xil millat vakillari (marathlar, gujoratlar, sekxlar, balujlar, otaşparast forelar) yaşaydi. B. Hindistonning Arabiston dengizi sohilidagi eng katta porti. Bir yillik yuk ortib tu şiri ş 30 mln. t. B.da yirik tovar, fond, paxta birjalari, milliy va çet el banklari, suğurta kompaniyalari joylaşgan. Içki va xalkaro aviatsiya yöllari tuguni. Mamlakatning asosiy eksport va importi B. orkali utadi. Çetga marganets va b. r udal ar, paxta, ip gazlama, teri va çarm, moyli ösimlik uruğlari çiqariladi. Çetdan maşina va uskunalar, kumir, neft, ğalla keltiriladi. Sanoati rivojlangan. B. mamlakatning asosiy sanoat xususan, töqimaçilik sanoati markazlaridan biri (mamlakat ip gazlama sanoatining kariyb 3/4 qismi B.da), şuningdek bankmoliya markazi; B.da nefti i qayta işlaş, maşinasozlik, yoğoçsozlik, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati tarmoklari mavjud.

B. binolari yevropaça va hindça uslub b-n asosan 19—20-a.larda qurilgan. B. orolidagi fort (qal'a) şaharning şahristoni hisoblanadi. Bu yerda davlat muassasalari, banklar, unt (18S7) va b. bor. B. markazida katta Kroford bozori (1871) joylaşgan. B. yaqinida Tarapur AES bor. Şahar 16 a.dan ma'lum.