Böritaroq
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 862-b. — ziyouz.com
Böritaroq BÖRITAROQ, ğözarak (Hibicsus trionum L.) — gulxayridoşlarga mansub bir yillik begona öt. Poyasi tik ösadi, böyi 10—70 sm, serşox. Barglari uç bölakli, çöziq, tubigaça patsimon bölakçalarga ajralgan. Gullari sariq, uzun gulbandlarda yakkayakka joylaşgan. Asosida qirmizi rangli doğlari bor. Mevasi kösakça. Issiq va namsevar ösimlik. Nihollari mart— mayda kökaradi. Iyun — avg.da gullaydi, iyuldan okt.gaça mevalaydi. Uruğidan köpayadi. Bir tupi 15 ming uruğ beradi. Uruğlar tuproqning 6—8 sm çuqurligida 57 yilga qadar yaşovçanligini saqdab qoladi, harorat 5—6°da unib çiqadi. Örta Osiyoda suğorma dehqonçilik r-nlarida köp tarqalgan. B. paxta maydonlari, çopiq qilinadigan ekinlar orasida, şuningdek yöl, ariq yoqalari, taşlandiq yerlar va boğlarda uçraydi.
Kuraş çoralari: ekiş oldidan uruğni tozalaş, yerni boronalaş, qator oralariga işlov beriş, maysa kökarmasdan gerbitsidlar sepiş va b.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЎРИТАРОҚ, ғўзарак (Hibicsus trionum L.) — гулхайридошларга мансуб бир йиллик бегона ўт. Пояси тик ўсади, бўйи 10—70 см, сершох. Барглари уч бўлакли, чўзиқ, тубигача патсимон бўлакчаларга ажралган. Гуллари сариқ, узун гулбандларда яккаякка жойлашган. Асосида қирмизи рангли доғлари бор. Меваси кўсакча. Иссиқ ва намсевар ўсимлик. Ниҳоллари март— майда кўкаради. Июнь — авг.да гуллайди, июлдан окт.гача мевалайди. Уруғидан кўпаяди. Бир тупи 15 минг уруғ беради. Уруғлар тупроқнинг 6—8 см чуқурлигида 57 йилга қадар яшовчанлигини сақдаб қолади, ҳарорат 5—6°да униб чиқади. Ўрта Осиёда суғорма деҳқончилик р-нларида кўп тарқалган. Б. пахта майдонлари, чопиқ қилинадиган экинлар орасида, шунингдек йўл, ариқ ёқалари, ташландиқ ерлар ва боғларда учрайди.
Кураш чоралари: экиш олдидан уруғни тозалаш, ерни бороналаш, қатор ораларига ишлов бериш, майса кўкармасдан гербицидлар сепиш ва б.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.