Borlaş
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 539-b. — ziyouz.com
Borlaş — pölat yoki boşqa metalldan tayerlangan buyumlar sirtini bor b-n töyintiriş. B. natijasida buyum sirti qattiqlaşadi, issiqqa va yeyilişga çidamliligi oşadi. Detalni suyuqlantirilgan bura (Na2B4O7) ga botirib, elektroliz usulida (detalkatod, grafit—anod) B. usuli köproq qöllaniladi. Detal suyuq burada 6—8 soat saqlangaç (930° da), uning 0,15— 0,25 mm sirtqi qatlami borga töyinadi. Ba'zan, buraga bor karbid (30— 40%) yoki kremniy karbid (30%) qöşiladi. B. vakuum peçda yoki gaz muhitida ham ötkazilişi mumkin. Borlangan detallar maxsus usulda toblanadi. B. usuli nasoslarning vtulkalari, ştamplar, pressqoliplar, roliklar va b. tayyorlaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОРЛАШ — пўлат ёки бошқа металлдан тайерланган буюмлар сиртини бор б-н тўйинтириш. Б. натижасида буюм сирти қаттиқлашади, иссиққа ва ейилишга чидамлилиги ошади. Детални суюқлантирилган бура (Na2B4O7) га ботириб, электролиз усулида (деталькатод, графит—анод) Б. усули кўпроқ қўлланилади. Деталь суюқ бурада 6—8 соат сақлангач (930° да), унинг 0,15— 0,25 мм сиртқи қатлами борга тўйинади. Баъзан, бурага бор карбид (30— 40%) ёки кремний карбид (30%) қўшилади. Б. вакуум печда ёки газ муҳитида ҳам ўтказилиши мумкин. Борланган деталлар махсус усулда тобланади. Б. усули насосларнинг втулкалари, штамплар, прессқолиплар, роликлар ва б. тайёрлашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.