Bornit
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 541-b. — ziyouz.com
Bornit (nemis mineralogi I. Born nomi b-n atalgan) — mineral. Kimyoviy formulasi Cu3FeS4. Yuqori va past haroratli xili bor. Singoniyasi kub (yuqori haroratli B.) va tetragonal (past haroratli B.). Yaxlit ziç holatda köpinça şaklsiz donaçalar şaklida uçraydi. Rangi qizğişkönğir, qönğirsariq. Oksidlanganda havorang, kök rangga ötadi. Tarkibida 52—65% mis va 8—12 % temir böladi. Metallsimon yaltiraydi. Kdggikligi 3. S oğ. 4,9— 5,1. Elektr tokini yaxşi ötkazadi. B. gidrotermal yertomirlarida, galenit, sfalerit, xalkozin piritlar b-n birga uçraydi. Oksidlaniş natijasida B. dan malaxit, azurit, kuprit va b. minerallar hosil böladi. Ural, Jan. Kavkaz, Qozoğiston, Özbekistonda Qurama (Qalmoqqir), Hisor toğlaridagi mis konlarida, çet elda Germaniya (Mansfeld), AQŞ (Byuti) va Jan. ğarbiy Afrikada topilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОРНИТ (немис минералоги И. Борн номи б-н аталган) — минерал. Кимёвий формуласи Cu3FeS4. Юқори ва паст ҳароратли хили бор. Сингонияси куб (юқори ҳароратли Б.) ва тетрагонал (паст ҳароратли Б.). Яхлит зич ҳолатда кўпинча шаклсиз доначалар шаклида учрайди. Ранги қизғишкўнғир, қўнғирсариқ. Оксидланганда ҳаворанг, кўк рангга ўтади. Таркибида 52—65% мис ва 8—12 % темир бўлади. Металлсимон ялтирайди. Кдггиклиги 3. С оғ. 4,9— 5,1. Электр токини яхши ўтказади. Б. гидротермал ертомирларида, галенит, сфалерит, халькозин пиритлар б-н бирга учрайди. Оксидланиш натижасида Б. дан малахит, азурит, куприт ва б. минераллар ҳосил бўлади. Урал, Жан. Кавказ, Қозоғистон, Ўзбекистонда Қурама (Қалмоққир), Ҳисор тоғларидаги мис конларида, чет элда Германия (Мансфельд), АҚШ (Бьюти) ва Жан. ғарбий Африкада топилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.