Bororganik birikmalar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 545-b. — ziyouz.com
Bororganik birikmalar — bor atomining organik radikallar b-n hosil qilgan birikmalari. B. b. ga RB(OH)2 va R2B(OH) (bu yerda R alifatik, alitsiklik va aromatik örinbosarlar va ularning funksional hosilalari) körinişdagi bororganik kislotalar hamda RBH2, R2BH va R,B kabi moddalar kiradi. B. b. ikki xil yöl b-n: 1) litiy va magniyorganik birikmalarga borat kislota efirlari va bor galogenidlar ta'sir ettirib; 2) tuyinmagan uglevodorodlarni gidroborlab olinadi. B. b. reaktiv dvigatellar uçun yoqilği sifatida işlatadigan borgidridlar olişda, töyinmagan birikmalarni polimerlaşda katalizator sifatida, surkov moylariga qöşimça sifatida va azoböyoqlar tayyorlaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОРОРГАНИК БИРИКМАЛАР — бор атомининг органик радикаллар б-н ҳосил қилган бирикмалари. Б. б. га RB(OH)2 ва R2B(OH) (бу ерда R алифатик, алициклик ва ароматик ўринбосарлар ва уларнинг функционал ҳосилалари) кўринишдаги борорганик кислоталар ҳамда RBH2, R2BH ва R,B каби моддалар киради. Б. б. икки хил йўл б-н: 1) литий ва магнийорганик бирикмаларга борат кислота эфирлари ва бор галогенидлар таъсир эттириб; 2) туйинмаган углеводородларни гидроборлаб олинади. Б. б. реактив двигателлар учун ёқилғи сифатида ишлатадиган боргидридлар олишда, тўйинмаган бирикмаларни полимерлашда катализатор сифатида, сурков мойларига қўшимча сифатида ва азобўёқлар тайёрлашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.