Borsakelmas
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 546-b. — ziyouz.com
Borsakelmas — Ustyurt platosidagi şörxok. Amudaryo deltasidan ğarbda, B. botiğining tubida joylaşgan. Mutlaq balandligi jan.şarqiy qismida 63 m, şim.şarqida 63 — 67 m, şim.ğarbida 87 — 89 m. Mayd. 1000 km2. Ösimlik qoplami deyarli yöq. Şöra va qorabaroq ösadi. B. da tuzli qatlamning qalinligi 16 m dan 27,5 m gaça. Qatlamning asosiy qismini balçiqli tuz taşkil qiladi, ba'zan gidroslyudali gil qatlamçalari ham uçraydi. B. ning tagida neogenning gil qatlami joylaşgan. Minerallardan oş tuzi (galit), astraxanit, glauberit, epsomit, tenardit uçraydi. Asosan oş tuzi b-n astraxanit tarqalgan. B. dagi oş tuzining zaxirasi 12,8 mlrd. t. B. tuz xom aşyosi asosida Qönğirot soda korxonasi qurilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОРСАКЕЛМАС — Устюрт платосидаги шўрхок. Амударё дельтасидан ғарбда, Б. ботиғининг тубида жойлашган. Мутлақ баландлиги жан.шарқий қисмида 63 м, шим.шарқида 63 — 67 м, шим.ғарбида 87 — 89 м. Майд. 1000 км2. Ўсимлик қоплами деярли йўқ. Шўра ва қорабароқ ўсади. Б. да тузли қатламнинг қалинлиги 16 м дан 27,5 м гача. Қатламнинг асосий қисмини балчиқли туз ташкил қилади, баъзан гидрослюдали гил қатламчалари ҳам учрайди. Б. нинг тагида неогеннинг гил қатлами жойлашган. Минераллардан ош тузи (галит), астраханит, глауберит, эпсомит, тенардит учрайди. Асосан ош тузи б-н астраханит тарқалган. Б. даги ош тузининг захираси 12,8 млрд. т. Б. туз хом ашёси асосида Қўнғирот сода корхонаси қурилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.