Bort

Bort (gollandça boort) — olmosning donador turlaridan biri. Juda mayda kristallçalar yoki şaklsiz donalardan iborat bölgan, juda mayda grafit zarralari yopişgan kulrang, ba'zan deyarli qora tusdagi aniq şaklsiz material. Yuqori sifatli abraziv material (jilvirtoş) sifatida' toğ jinslarini yemirişda va metallga işlov beriş sanoatida qöllaniladi. BORT, kema borti (nem. bord) — 1) kema tanasi (korpusi) ning yon devorlarini hosil qiladigan qismlari va qoplamasi majmui. Kema quyruğidan tumşuğiga tomon qaraladigan bölsa, çap tomondagi B. çap (bakbort), öng tomondagi B. öng (ştirbort) B. deb ataladi. Kemaning yuk kötaruvçanligi B. balandligiga boğliq böladi. B. ning suvdan çiqib turadigan qismi balandligi kemaning suzuvçanlik zaxirasini belgilaydi; kemaning oğiş burçagi katta bölgan hollarda u kemaning turğunligiga va tananing böylama mustahkamligiga ham ta'sir qiladi. Kemaning örta qismida B., odatda, tik (vertikal) qilib, ba'zan, taşqari tomonga, muzyorar kema va b. ba'zi xil kemalarda içkari tomonga qiya qilib yasaladi; 2) kosmik kema, samolyotning içi; 3) avtomobil kuzovi; 4) bilyard stolining yon devori.