Bortdagi hisoblaş maşinasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 547-b. — ziyouz.com
Bortdagi hisoblaş maşinasi — suv osti va suv usti kemalari, aerodinamik va kosmik uçiş apparatlari bortiga örnatiladigan hisoblaş qurilmasi yoki hisoblaş maşinalari majmui. U harakatlanayotgan obyektga (mas, suv osti kemasiga) taşqaridan uzatiladigan hamda bortdagi radiolokatsion, radiotexnik, optik va b. tizimlardan keladigan turli axborotlarni işlab çiqadi. Bu axborotlar obyektni va uning bortidagi tizimlarni boşqariş, ekipaj a'zolarining soğligini va bortdagi tizimlarining işga yaroqliligini nazorat qilib turiş uçun zarur böladi. B. h. m. tezkor qurilma bölib, 1 sek. da bir neça önlab ming amalni bajara oladi. B. h. m. sifatida elektron raqamli hisoblaş maşinasi va ba'zan, gibrid hisoblaş tizimiayan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОРТДАГИ ҲИСОБЛАШ МАШИНАСИ — сув ости ва сув усти кемалари, аэродинамик ва космик учиш аппаратлари бортига ўрнатиладиган ҳисоблаш қурилмаси ёки ҳисоблаш машиналари мажмуи. У ҳаракатланаётган объектга (мас, сув ости кемасига) ташқаридан узатиладиган ҳамда бортдаги радиолокацион, радиотехник, оптик ва б. тизимлардан келадиган турли ахборотларни ишлаб чиқади. Бу ахборотлар объектни ва унинг бортидаги тизимларни бошқариш, экипаж аъзоларининг соғлигини ва бортдаги тизимларининг ишга яроқлилигини назорат қилиб туриш учун зарур бўлади. Б. ҳ. м. тезкор қурилма бўлиб, 1 сек. да бир неча ўнлаб минг амални бажара олади. Б. ҳ. м. сифатида электрон рақамли ҳисоблаш машинаси ва баъзан, гибрид ҳисоблаш тизимиаян фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.