Boş istisqosi

Boş istisqosi BOŞ ISTISQOSI, gidrotsefaliya, miya istisqosi — kalla böşliğida orqa miya suyuqliğining ortiqça yiğilişi va kalla içi bosimining oşişi oqibatida kelib çiqadigan kasallik. Tuğma va orttirilgan xillari bor. Tuğma B. i. onadagi yuqumli kasalliklar, şikastlaniş va zaharlanişning homilaga ta'siri natijasida vujudga kelib, bola tuğilişi b-noq yuzaga çiqadi. Bunda bolaning boşi juda tez kattalaşadi, ayniqsa peşona va tepa suyak dömboği turtib çiqadi, suyaklari yuqalaşadi; çekka va peşona sohasidagi vena tomirlari börtadi, köriş, eşitiş faoliyati buziladi, qöloyoq qisman falajlanib, keyinçalik tuzuk yura olmaydi. Moddalar almaşinuvi (suv, uglevod va yoğ almaşinuvi) izdan çiqadi; yoğ almaşinuvining buzilişi tufayli ba'zan bemorni yoğ bosadi yoki aksinça juda ozib ketadi. Bola juda böşang, uyquçan böladi, ruhiy rivojlanişi keçikadi. Orttirilgan B. i.datuğilgandan keyin boş miya pardasining infeksion kasalliklari (meningit va meningoensefalit) yoki kalla şikastlanişi (köpinça tuğilişda şikastlanişi) natijasida röy beradi. B. i.ning bu xilida bemorning eshuşi deyarli özgarmaydi. Bunda boş aylanadi, qattiq oğriydi, bemor qayt qiladi, oğirroq keçganida esa huşidan ketadi, qöloyoği falaj bölib qoladi. B. i.ning oldini oliş uçun kasallikka sabab bölgan omillarni vaktida bartaraf etiş, davolaş esa kalla içi bosimini kamaytirişga qaratilişi lozim.