Boş oğriği
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 580–581-b. — ziyouz.com
Boş oğriği — boşda oğriq seziş; turli xastaliklarning eng köp uçraydigan belgilaridan biri. Boş yoki miya pardalari va tomirlaridagi nerv oxirlarining ta'sirlanişi tufayli kelib çiqadi. Qattiq çarçaş, şamollaş, asabiylaşiş holatlari, burun yondoş böşliqlarining kasalliklari, gipertoniya, miyada qon aylanişining buzilişi yoki unda ösma paydo bölişi, yuqumli kasalliklar, içki a'zolar kasalliklari, zaharlaniş va b. B. o.ga sabab böladi. Tomirlar kasalliklarida boş öqtinöqtin oğrib, kişi kattik çarçaganda, spirtli içimliklar içganda, köp çekkanda, şuningdek şovqinsuron, noxuş hid, ravşan yoruğlik ta'sir etganda kuçayadi. Gipertoniya kasalligi b-n oğrigan bemorlar uxlab turganidan keyin boşida oğirlik sezadi va ensasi tortişib oğriydi. Odatda, şamollatilgan xonada uxlaganda va ertalab yengil maşqlar kilganda oğriq kamayadi. Migren B. o.ning bir şakli bölib, unda boşning öng yoki çap yarmi tutibtutib oğriydi. Osteoxondroza» boş muskullari taranglaşganda, iş vaktida, öqiganda boşni notöğri tutiş natijasida böyin muskullari zöriqişi oqibatida ham boş oğriydi. Xira yoruğda öqibyozganda közga zör kelişi, köz kasalligi, mas, glaukoma ham B. o.ga sabab bölişi mumkin. Doim boş oğrib tursa, bemor sinçiklab tekşirilişi va B. o. sababi aniqlangandan söng vraç nazoratida davolanişi lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОШ ОҒРИҒИ — бошда оғриқ сезиш; турли хасталикларнинг энг кўп учрайдиган белгиларидан бири. Бош ёки мия пардалари ва томирларидаги нерв охирларининг таъсирланиши туфайли келиб чиқади. Қаттиқ чарчаш, шамоллаш, асабийлашиш ҳолатлари, бурун ёндош бўшлиқларининг касалликлари, гипертония, мияда қон айланишининг бузилиши ёки унда ўсма пайдо бўлиши, юқумли касалликлар, ички аъзолар касалликлари, заҳарланиш ва б. Б. о.га сабаб бўлади. Томирлар касалликларида бош ўқтинўқтин оғриб, киши каттик чарчаганда, спиртли ичимликлар ичганда, кўп чекканда, шунингдек шовқинсурон, нохуш ҳид, равшан ёруғлик таъсир этганда кучаяди. Гипертония касаллиги б-н оғриган беморлар ухлаб турганидан кейин бошида оғирлик сезади ва энсаси тортишиб оғрийди. Одатда, шамоллатилган хонада ухлаганда ва эрталаб енгил машқлар килганда оғриқ камаяди. Мигрень Б. о.нинг бир шакли бўлиб, унда бошнинг ўнг ёки чап ярми тутибтутиб оғрийди. Остеохондроза» бош мускуллари таранглашганда, иш вактида, ўқиганда бошни нотўғри тутиш натижасида бўйин мускуллари зўриқиши оқибатида ҳам бош оғрийди. Хира ёруғда ўқибёзганда кўзга зўр келиши, кўз касаллиги, мас, глаукома ҳам Б. о.га сабаб бўлиши мумкин. Доим бош оғриб турса, бемор синчиклаб текширилиши ва Б. о. сабаби аниқлангандан сўнг врач назоратида даволаниши лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.