Boşoğriqöt
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 587-b. — ziyouz.com
Boşoğriqöt (Achillea santolina L.) — qoqidoşlar oilasiga mansub köp yillik öt. Böyi 15—30 sm. Bargi ensiz, patsimon. Guli sariq. Gul savatçalari poya uçida qalqrnsimon murakkab töpgul hosil qiladi. May—iyulda gullab, avg. da uruği pişadi. Toğ etaklari, çöl va adirlarda tarqalgan; ariqlar böyida, yöllar yaqinida, şuningdek begona öt sifatida ekinlar orasida ham ösadi. Quritilmagan B.da 0,056—11% efir moyi bölib, bu moy tarkibida 53—56% kamfora, 15— 20% sinsol, 10—15% apinen, 20% ga yaqin efir va spirt borligi aniqlangan. Poyasi, bargi va gulidan tayyorlanadigan qaynatmadan xalq tabobatida me'da kasalliklari, sil va bavosirni davolaşda, qonni töxtatişda foydalaniladi. B.dan tabiiy kamfora ham oliş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОШОҒРИҚЎТ (Achillea santolina L.) — қоқидошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўт. Бўйи 15—30 см. Барги энсиз, патсимон. Гули сариқ. Гул саватчалари поя учида қалқрнсимон мураккаб тўпгул ҳосил қилади. Май—июлда гуллаб, авг. да уруғи пишади. Тоғ этаклари, чўл ва адирларда тарқалган; ариқлар бўйида, йўллар яқинида, шунингдек бегона ўт сифатида экинлар орасида ҳам ўсади. Қуритилмаган Б.да 0,056—11% эфир мойи бўлиб, бу мой таркибида 53—56% камфора, 15— 20% цинсол, 10—15% апинен, 20% га яқин эфир ва спирт борлиги аниқланган. Пояси, барги ва гулидан тайёрланадиган қайнатмадан халқ табобатида меъда касалликлари, сил ва бавосирни даволашда, қонни тўхтатишда фойдаланилади. Б.дан табиий камфора ҳам олиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.