Boşqird tili
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 595-b. — ziyouz.com
Boşqird tili — boşqird xalqining tili. Turkiy tillar ğarbiy tarmoğining qipçoq guruhiga kiradi. B.t. da 1 mln.ga yaqin kişi sözlaşadi (1992). Ikkita asosiy — jan. (yurmata) va şarqiy (quvaqan) şevasi bor. B. t. turkiy tillardan tatar tiliga yaqin turadi, faqat talaffuz jihatdan va qisman grammatik tomondan farqlanadi. B.t.ning fonetik öziga xos jihatlari quyidagiça: 1) umumturkiy ye, o, va v tovuşlar i, u, ç tarzida talaffuz etiladi; 2) lablaşgan a mavjud (tatar tilida ham şunday); 3) umumturkiy s, z tovuşlari qattiqroq — 9 va z talaffuz etiladi; 4) h tovuşi mavjud, bu suz boşida umumturkiy s ga töğri keladi (mas, tatarça söylamhöylam); 5) B.t. dagi s umumturkiy ç ga moye keladi; 6) töla şakllanmagan unlilar — i, yo, ye, v (i, ye, o, v) mavjud. Yozuvi arab (1929 y.gaça), lotin (1929— 39) va kirillitsa (1940 y.dan) alifbolari asosida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОШҚИРД ТИЛИ — бошқирд халқининг тили. Туркий тиллар ғарбий тармоғининг қипчоқ гуруҳига киради. Б.т. да 1 млн.га яқин киши сўзлашади (1992). Иккита асосий — жан. (юрмата) ва шарқий (қувақан) шеваси бор. Б. т. туркий тиллардан татар тилига яқин туради, фақат талаффуз жиҳатдан ва қисман грамматик томондан фарқланади. Б.т.нинг фонетик ўзига хос жиҳатлари қуйидагича: 1) умумтуркий е, о, ва в товушлар и, у, ч тарзида талаффуз этилади; 2) лаблашган а мавжуд (татар тилида ҳам шундай); 3) умумтуркий с, з товушлари қаттиқроқ — 9 ва з талаффуз этилади; 4) h товуши мавжуд, бу суз бошида умумтуркий с га тўғри келади (мас, татарча сўйламҳўйлам); 5) Б.т. даги с умумтуркий ч га мое келади; 6) тўла шаклланмаган унлилар — ы, ё, е, в (ы, е, о, в) мавжуд. Ёзуви араб (1929 й.гача), лотин (1929— 39) ва кириллица (1940 й.дан) алифболари асосида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.