Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Boşqird yarusi

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 595–596-b. — ziyouz.com

    Boşqird yarusi (Boşqirdiston hududida örganilgan, nomi şundan) — Örta karbon davrining boşlangan vaqti. 1934 y. da S. V. Semixatova tomonidan «boşqird qatlamlari» nomi bilan ajratilgan. 1974 y. sobiq Ittifoqning umumiy regional sxemalarida rasmiy «B. ya.» deb qabul qilingan. Serpuxov va Moskva yaruslari oraliğida joylaşgan. B. ya. kulrang, töq kulrang, dolomitsimon ohaktoşlardan, magmatik va vulkan jinslardan tuzilgan. Örta Osiyoda (Piskom, Farğona, Qurama, Turkiston, Olay, Hisor toğlarida), RF (Ural, Timan, Volgaböyi, DneprDon botikligi, Voronej kristalli massivi va b.), Ukraina (Donbass) da tarqalgan. B. ya. da toşkömir, neft va gaz, simob, polimetall quriliş materiallari uyumlari bor. Qurama toğlaridagi B. ya. da boksit boyligi va oltin (Köçbuloq oltin konivulkan jinslarda) bor. Ğarbiy Yevropada B. ya. ga mahalliy stratigrafik sxema böyiça yuqori namyur va quyi vestfal töğri keladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БОШҚИРД ЯРУСИ (Бошқирдистон ҳудудида ўрганилган, номи шундан) — Ўрта карбон даврининг бошланган вақти. 1934 й. да С. В. Семихатова томонидан «бошқирд қатламлари» номи билан ажратилган. 1974 й. собиқ Иттифоқнинг умумий регионал схемаларида расмий «Б. я.» деб қабул қилинган. Серпухов ва Москва яруслари оралиғида жойлашган. Б. я. кулранг, тўқ кулранг, доломитсимон оҳактошлардан, магматик ва вулкан жинслардан тузилган. Ўрта Осиёда (Писком, Фарғона, Қурама, Туркистон, Олай, Ҳисор тоғларида), РФ (Урал, Тиман, Волгабўйи, ДнепрДон ботиклиги, Воронеж кристалли массиви ва б.), Украина (Донбасс) да тарқалган. Б. я. да тошкўмир, нефть ва газ, симоб, полиметалл қурилиш материаллари уюмлари бор. Қурама тоғларидаги Б. я. да боксит бойлиги ва олтин (Кўчбулоқ олтин конивулкан жинсларда) бор. Ғарбий Европада Б. я. га маҳаллий стратиграфик схема бўйича юқори намюр ва қуйи вестфал тўғри келади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.