Boşqirdlar

Boşqirdlar (özlarini başkort deb ataydilar) — RFdagi turkiy xalq. Boşqirdistonning asosiy aholisi (864 ming). Rossiya Federatsiyasida jami 1,35 mln. (1992). Markaziy Osiyo respublikalarida ham yaşaydilar. Yevropeoid irqiga mansub. B.ning ajdodlari Ural toğining janubiy r-nlarida qad. davrdan yaşab kelgan. 4-a. da hunnlarning katta bir qismi hoz. Boşqirdistonning janubiy r-nlariga örnaşib, yerlik xalqlar b-n aralaşib ketgan. 8— 10alarda Volga va Ural daryolari oraliğida yaşagan bir qança uruğqabilalar (buzan, tangaur, usergan va b.) ham keyinçalik B. tarkibiga kirgan. 9—15-a.lar mobaynida qipçoqlar, Volga bulğorlari, majorlar va nötylarttt bir qismi Boşqirdiston yerlariga örnaşib, B. b-n aralaşib ketgan. B.ning elat bölib şakllaniş jarayoni 16-a.da tugaydi. 16—19-a.larda Boşqirdistonning ğarbiy r-nlariga Volga böylaridan Kozon tatarlari, mişarlarning katta bir qismi va qisman marilar, udmurdlar kelib yerlik B. b-n aralaşib, ularga singib ketgan. B. ötmişda çorvaçilik (yilqiçilik, qöyçilik) va dehqonçilik b-n şuğullangan. Boşkird tilida gaplaşadi. B. islom dinining sunniy mazhabiga e'tiqod qiladilar.