Botiniylar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 565-b. — ziyouz.com
Botiniylar (arab, botin içkari, yaşirin, sirli) — islomdagi mafkuraviy oqimlardan birining tarafdorlari. 8-a.da vujudga kelgan. Bu oqim tarafdorlari Qur'on oyatlari va hadislarni zohiriy va luğaviy talqin etişga qarşi çiqqan. Ularning iddaolariça, oyat va hadislarning zohiriy ma'nolarini emas, balki zimnidagi yaşirin mazmunlarini oliş zarur emiş. Bu aqida b-n ular islom şariatiga qarşi çiqqan böldilar. Zero şariat hukmi böyiça oyat, hadis va b. barça manbalarning iboralari, u qaysi tilda bölmasin, zohiriy, luğaviy va istilohiy ma'nolariga asoslangan holda talqin etiladi. Ba'zi fasohat, kinoya, tanbeh, istiora, işora kabi söz öyinlari, «mutaşobih» oyatlar va tasavvufiy talqinlar bundan mustasnodir. Islomning «Ahli sunna va jamoa» aqidasiga binoan, B. şariatga xilof e'tiqodda bölganliklari uçun dinsizlar qatorida sanalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОТИНИЙЛАР (араб, ботин ичкари, яширин, сирли) — исломдаги мафкуравий оқимлардан бирининг тарафдорлари. 8-а.да вужудга келган. Бу оқим тарафдорлари Қуръон оятлари ва ҳадисларни зоҳирий ва луғавий талқин этишга қарши чиққан. Уларнинг иддаоларича, оят ва ҳадисларнинг зоҳирий маъноларини эмас, балки зимнидаги яширин мазмунларини олиш зарур эмиш. Бу ақида б-н улар ислом шариатига қарши чиққан бўлдилар. Зеро шариат ҳукми бўйича оят, ҳадис ва б. барча манбаларнинг иборалари, у қайси тилда бўлмасин, зоҳирий, луғавий ва истилоҳий маъноларига асосланган ҳолда талқин этилади. Баъзи фасоҳат, киноя, танбеҳ, истиора, ишора каби сўз ўйинлари, «муташобиҳ» оятлар ва тасаввуфий талқинлар бундан мустаснодир. Исломнинг «Аҳли сунна ва жамоа» ақидасига биноан, Б. шариатга хилоф эътиқодда бўлганликлари учун динсизлар қаторида саналган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.