Botmon
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 567-b. — ziyouz.com
Botmon BOTMON, mann (arab.) — oğirlik ölçov birligi. Yaqin va Örta Şarqmamlakatlari (Arabiston, Misr, Suriya, Iroq, Eron, Turkiya, Hindiston) da, şuningdek Örta Osiyoda köllanib kelingan. Şariatga köra, B. (manni şar'iy) asosan 0,832 kg ni taşkil kilgan, lekin turli mamlakatlar va turli davrlarda uning mezoni har xil bölgan. Örta Osiyoda ham B.ning vazni özgarib turgan. Maye, 19-a.da Xorazmda B. 20,16 kg dan 40,95 kg gaça, Buxoro va Samarqandda asosan 8 pud (131,044 kg), Farğonada 8—10 pud (131,044— 163,805 kg) bölgan. Bu ölçov paxta va mevalarni ulçaşda qöllanilgan. 1884 y. ma'lumotlariga köra, Qöqonda 1 B. 10 pudga, ya'ni 163,805 kg ga tent bölib, donlarni ulçaşda qöllanilgan. Toşkent va Çimkentda 1 B. 10,5 pud (171,995 kg) bölgan. Örta Osiyoning kup joylarida B. yer sathini ölçaş birligi sifatida ham qöllanilib, 1 B. yer deganda 1 B. don ekiladigan maydon tuşunilgan. Maye, Samarqandda 1 B. (8 pud) buğdoy 1,63881 ga yerga sepilganligi sababli, şunday kattalikdagi yer bir B. deb atalgan. Hoz. vaktda B. taxm. bir gektarga teng sath ölçov birligi x^soblanadi. Ba'zi Şarq mamlakatlarida Bdan oğirlik ölçov birligi sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОТМОН, манн (араб.) — оғирлик ўлчов бирлиги. Яқин ва Ўрта Шарқмамлакатлари (Арабистон, Миср, Сурия, Ироқ, Эрон, Туркия, Ҳиндистон) да, шунингдек Ўрта Осиёда кўлланиб келинган. Шариатга кўра, Б. (манни шаръий) асосан 0,832 кг ни ташкил килган, лекин турли мамлакатлар ва турли даврларда унинг мезони ҳар хил бўлган. Ўрта Осиёда ҳам Б.нинг вазни ўзгариб турган. Мае, 19-а.да Хоразмда Б. 20,16 кг дан 40,95 кг гача, Бухоро ва Самарқандда асосан 8 пуд (131,044 кг), Фарғонада 8—10 пуд (131,044— 163,805 кг) бўлган. Бу ўлчов пахта ва меваларни улчащда қўлланилган. 1884 й. маълумотларига кўра, Қўқонда 1 Б. 10 пудга, яъни 163,805 кг га тент бўлиб, донларни улчащда қўлланилган. Тошкент ва Чимкентда 1 Б. 10,5 пуд (171,995 кг) бўлган. Ўрта Осиёнинг куп жойларида Б. ер сатҳини ўлчаш бирлиги сифатида ҳам қўлланилиб, 1 Б. ер деганда 1 Б. дон экиладиган майдон тушунилган. Мае, Самарқандда 1 Б. (8 пуд) буғдой 1,63881 га ерга сепилганлиги сабабли, шундай катталикдаги ер бир Б. деб аталган. Ҳоз. вактда Б. тахм. бир гектарга тенг сатҳ ўлчов бирлиги х^собланади. Баъзи Шарқ мамлакатларида Бдан оғирлик ўлчов бирлиги сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.