Botu
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 571-b. — ziyouz.com
Botu (taxallusi; asl ismi Mahmud Hodiyev) (1904.15.5, Toşkent — 1938.9.5) — şoir, jurnalist. Rustuzem maktabi (1914—17), öqituvçilar tayyorlaş kursi (1918—20), Moskva davlat untining iqtisod f-ti (1921 — 27) da öqigan. «Farğona» gaz., «Alanga» jur.da boş muharrir, ayni vaqtda Özbekiston xalq maorifi komissari örinbosari bölib işladi (1928— 30). Dastlabki şe'rlarida Munavvar qori singari milliy istiqlolçilar ta'siri seziladi. «Umid uçqunlari» (1925), «Tölqin tovuşlari» (1929) töplamlari naşr etiladi. U yangi tuzumga çin dildan işongan, xalqqa haqiqiy tenglik, ozodlik, baxtsaodat beradi, deb umid qilgan. Şu ma'noda yangilikni, yoşlikni, Xotin-qizlar ozodligini kuyladi. B. «Yangi qişloq» (1928), «Hoşim jon», «Tursun» (1929), şuningdek bolalarga bağişlangan hikoyalari («Bolalar yolğoni», «Mening kitobim» va b.)da yangi ijtimoiy munosabatlar hamda bolalar dunyosi ruhiyatini tasvirladi.
B. özbekarab alifbosini lotin grafikasi asosidagi alifboga almaştiriş taşabbuskorlaridan bölgan (1920). Tilşunoslik va adabiyotşunoslik masalalariga oid bir qator maqolalar muallifi. B. 1930 y.da nohaq ayblanib, qamoqqa olindi va qatağon qurboni böldi. Toşkent köçalaridan biriga va maktabga B. nomi qöyilgan.
As: Yoz kuni: şe'rlar, dostonlar, hikoya va maqolalar, T., 1980.
Ad:. Şaripov B., Şoir va jamoatçi, T., 1989.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОТУ (тахаллуси; асл исми Маҳмуд Ҳодиев) (1904.15.5, Тошкент — 1938.9.5) — шоир, журналист. Рустузем мактаби (1914—17), ўқитувчилар тайёрлаш курси (1918—20), Москва давлат унтининг иқтисод ф-ти (1921 — 27) да ўқиган. «Фарғона» газ., «Аланга» жур.да бош муҳаррир, айни вақтда Ўзбекистон халқ маорифи комиссари ўринбосари бўлиб ишлади (1928— 30). Дастлабки шеърларида Мунаввар қори сингари миллий истиқлолчилар таъсири сезилади. «Умид учқунлари» (1925), «Тўлқин товушлари» (1929) тўпламлари нашр этилади. У янги тузумга чин дилдан ишонган, халққа ҳақиқий тенглик, озодлик, бахтсаодат беради, деб умид қилган. Шу маънода янгиликни, ёшликни, Хотин-қизлар озодлигини куйлади. Б. «Янги қишлоқ» (1928), «Ҳошим жон», «Турсун» (1929), шунингдек болаларга бағишланган ҳикоялари («Болалар ёлғони», «Менинг китобим» ва б.)да янги ижтимоий муносабатлар ҳамда болалар дунёси руҳиятини тасвирлади.
Б. ўзбекараб алифбосини лотин графикаси асосидаги алифбога алмаштириш ташаббускорларидан бўлган (1920). Тилшунослик ва адабиётшунослик масалаларига оид бир қатор мақолалар муаллифи. Б. 1930 й.да ноҳақ айбланиб, қамоққа олинди ва қатағон қурбони бўлди. Тошкент кўчаларидан бирига ва мактабга Б. номи қўйилган.
Ас: Ёз куни: шеърлар, достонлар, ҳикоя ва мақолалар, Т., 1980.
Ад:. Шарипов Б., Шоир ва жамоатчи, Т., 1989.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.