Botur Xuntayji
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 572-b. — ziyouz.com
Botur Xuntayji BOTUR XUNTAYJI, Erdeni Botur Xuntayji (? — taxm. 1660) — Oyrot xonligi hukmdori (1635 y.dan). B. X. öz otasi Xara (Qora) Xulaning siyosatini davom ettirib, markaziy hokimiyatga itoat etişdan boş tortgan oyrot hokimlari qarşiligini bartaraf qilgan. 1635 y. Guşixon bu kuraşda yengilib, Junğoriyadan Kukunorga ketgaç, B. X. Oyrot xonligining barça e'tirof etgan yagona hukmdoriga aylandi. 1640 y. B. X. taşabbusi b-n oyrot, xalxa va qalmiq mulkdorlari yiğini uyuştirilib, unda «Möğul oyrot qonunlari» deb atalgan qonunlar qabul qilindi. B. X. bir neça marta Rossiyaga uz elçilarini yuborib, u b-n tinçtotuv yaşaş va savdo-sotiqni rivojlantirişga intilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОТУР ХУНТАЙЖИ, Эрдэни Ботур Хунтайжи (? — тахм. 1660) — Ойрот хонлиги ҳукмдори (1635 й.дан). Б. X. ўз отаси Хара (Қора) Хуланинг сиёсатини давом эттириб, марказий ҳокимиятга итоат этишдан бош тортган ойрот ҳокимлари қаршилигини бартараф қилган. 1635 й. Гушихон бу курашда енгилиб, Жунғориядан Кукунорга кетгач, Б. X. Ойрот хонлигининг барча эътироф этган ягона ҳукмдорига айланди. 1640 й. Б. X. ташаббуси б-н ойрот, халха ва қалмиқ мулкдорлари йиғини уюштирилиб, унда «Мўғул ойрот қонунлари» деб аталган қонунлар қабул қилинди. Б. X. бир неча марта Россияга уз элчиларини юбориб, у б-н тинчтотув яшаш ва савдо-сотиқни ривожлантиришга интилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.