Böyama naqş
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 872-b. — ziyouz.com
Böyama naqş — naqşning keng tarqalgan turi; naqşlar qoğoz, karton, ganç, yoğoç va b. sathga tuş va turli böyoqlar b-n çizib, böyab işlanadi, ustidan lok surtiladi. Özbekiston hududida qadimdan rivoj topgan. Yoğoç buyumlar, mehnat kurollarining qismlari, me'moriy qismlar turli ranglarda böyab bezatilgan. Naqşlanadigan joy örni va şakliga qarab B. n. ning köplab tur va xillari paydo bölgan. An'anaviy özbek naqqoşligida amaliy san'atning boşqa sohalarida bölgani kabi girih va islimiy naqşlar qöllanilib, ularda kök (lojuvard), zangori, yaşil, sariq, qizil, oq, qora ranglardan keng foydalaniladi. B. n. mujassamotlari yangi mavzu, turli xil naqşlar b-n boyitilib, tasvirli mujassamotlar b-n uyğunlaştirilmoqda.
Ad.: Qosimov Q., Naqqoşlik, T., 1982.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЎЯМА НАҚШ — нақшнинг кенг тарқалган тури; нақшлар қоғоз, картон, ганч, ёғоч ва б. сатҳга тушь ва турли бўёқлар б-н чизиб, бўяб ишланади, устидан лок суртилади. Ўзбекистон ҳудудида қадимдан ривож топган. Ёғоч буюмлар, меҳнат куролларининг қисмлари, меъморий қисмлар турли рангларда бўяб безатилган. Нақшланадиган жой ўрни ва шаклига қараб Б. н. нинг кўплаб тур ва хиллари пайдо бўлган. Анъанавий ўзбек наққошлигида амалий санъатнинг бошқа соҳаларида бўлгани каби гириҳ ва ислимий нақшлар қўлланилиб, уларда кўк (ложувард), зангори, яшил, сариқ, қизил, оқ, қора ранглардан кенг фойдаланилади. Б. н. мужассамотлари янги мавзу, турли хил нақшлар б-н бойитилиб, тасвирли мужассамотлар б-н уйғунлаштирилмоқда.
Ад.: Қосимов Қ., Наққошлик, Т., 1982.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.