Böyinça

Böyinça 1) otulov abzali. Iş hayvoni (mas, ot)ni aravaga, juvozga, qöşga qöşganda ot böyniga kiydirib qöyiladigan abzal. B. xomutini kötarib turgani uçun uning ot böynini qisişi yoki oğritişidan saklaydi, otning aravani tortişiga qulaylik tuğdiradi. B. tayyorlaş usuli: qöğa (içi ğovak va yumşoq ösimlik)ni namlab, bir-biriga örab, çala B. şakliga keltiriladi. Buni takbas (takbas tortiş) deyiladi. Takbasning sirtiga qöğa rezgilar qöyilib, ustidan yana qöğa öraladi. Bu iş yuz öraş deb yuritiladi. Söng ustidan avra (teridan) va astar (kigizdan) qoplanadi. B.ning pastki qismi (2 uçi) kal lak deyiladi. Ot aravaga qöşilganda 2 kallakni böyinça bogi b-n siqib boğlab qöyiladi. B.ning ot böynida turadigan qismi kipt (özak), kallak va kipt oraliği çiğanoq deyiladi. B. 2 xil: a) yumaloq (yorma) B. (bu qad. bölib, ogir bölgani sababli 20-a. birinçi çoragidan boşlab işlatilmaydi); b) kuçan B. (bu ixçam va yengil bölib, hozir ham işlatiladi); 2) kulolçilikdagi naqş turi. Bu naqş töğri, söngra arraarra çiziqli, söng yana töğri hamda arraarra çiziqli (şu tariqa ikki tomondan muvoziy davom etadigan) şakllardan iborat. Arra çiziqlar bir-biriga ketmaket kelib, sirtidan qaragaida B. şakliga öxşaydi. B. naqş özbek kulolçiligida qöllaniladi.