Boylam
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 469–470-b. — ziyouz.com
Boylam BOYLAM, boylamlar — suyaklarni bir-biriga biriktirib yoki içki a'zolar (jigar, taloq, baçadon)ni uşlab turadigan pişiq biriktiruvçi töqimadan iborat tuzilma. B. böğimlarda yaxşi rivojlangan bölib, turli harakatlar qilişga imkon beradi. Ular bukiluvçan, çöziluvçan, taranglanuvçan böladi. B. joylaşgan örni va bajaradigan vazifasiga köra tasmasimon, yumaloq, plastinkasimon va pardasimon bölişi mumkin. B.lar ğaltaksimon böğimlarda pişiqroq bölib, suyaklarning faqat bukiliş va yozilişiga imkon beradi, şarsimon böğimlarni esa böğim yuzasidan çiqmasligini ta'minlaydi. Bolalarda B. nihoyatda elastik; yoş ulğaygan sari B.ning bu xossasi kamayib boradi, ba'zan B.ga ohak yiğilişi va hatto qotib qolişi mumkin. B.ning çözilişi yoki uzilişi kabi şikastlanişlar uçrab turadi, bunda zudlik b-n vraçga murojaat qiliş zarur; vraç kelgunça şikastlangan B.ni qattiq qilib bintlaş va qimirlatmaslik lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОЙЛАМ, бойламлар — суякларни бир-бирига бириктириб ёки ички аъзолар (жигар, талоқ, бачадон)ни ушлаб турадиган пишиқ бириктирувчи тўқимадан иборат тузилма. Б. бўғимларда яхши ривожланган бўлиб, турли ҳаракатлар қилишга имкон беради. Улар букилувчан, чўзилувчан, тарангланувчан бўлади. Б. жойлашган ўрни ва бажарадиган вазифасига кўра тасмасимон, юмалоқ, пластинкасимон ва пардасимон бўлиши мумкин. Б.лар ғалтаксимон бўғимларда пишиқроқ бўлиб, суякларнинг фақат букилиш ва ёзилишига имкон беради, шарсимон бўғимларни эса бўғим юзасидан чиқмаслигини таъминлайди. Болаларда Б. ниҳоятда эластик; ёш улғайган сари Б.нинг бу хоссаси камайиб боради, баъзан Б.га оҳак йиғилиши ва ҳатто қотиб қолиши мумкин. Б.нинг чўзилиши ёки узилиши каби шикастланишлар учраб туради, бунда зудлик б-н врачга мурожаат қилиш зарур; врач келгунча шикастланган Б.ни қаттиқ қилиб бинтлаш ва қимирлатмаслик лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.