Boze gazi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 453-b. — ziyouz.com
Boze gazi — butun son spinpk zarralar yoki kvazizarralar (bozonlar) dan taşkil topgan kvantaviy gaz. Boze — Eynşteyn statistikasitg böysunadi. B. g.ga nuklonlari soni juft bölgan atomlardan iborat bir atomli gazlar, foton, fonon gazlari va b. kiradi. B. g. zarralar i orasidagi özaro ta'sir juda kiçik bölsa, B. g. ideal gaz deyiladi. Yetarli darajada past trada ideal B. g. zarralarining bir qismi impulsi nolga teng bölgan holatga ötadi (bu hodisa Boze—Eynşteyn kondensatsiyasi deb yuritiladi), qolgan kismi esa impulsi noddan farkli holatlarda böladi. Mutlaq nol trada impulsi nolga teng. Ziçligi kamayişi va t-rasi ortişi b-n B. g.ning kvant xususiyati yöqola boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОЗЕ ГАЗИ — бутун сон спинпк зарралар ёки квазизарралар (бозонлар) дан ташкил топган квантавий газ. Бозе — Эйнштейн статистикаситг бўйсунади. Б. г.га нуклонлари сони жуфт бўлган атомлардан иборат бир атомли газлар, фотон, фонон газлари ва б. киради. Б. г. зарралар и орасидаги ўзаро таъсир жуда кичик бўлса, Б. г. идеал газ дейилади. Етарли даражада паст трада идеал Б. г. зарраларининг бир қисми импульси нолга тенг бўлган ҳолатга ўтади (бу ҳодиса Бозе—Эйнштейн конденсацияси деб юритилади), қолган кисми эса импульси ноддан фаркли ҳолатларда бўлади. Мутлақ ноль трада импульси нолга тенг. Зичлиги камайиши ва т-раси ортиши б-н Б. г.нинг квант хусусияти йўқола боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.