Böztörğay
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 849-b. — ziyouz.com
Böztörğay (Calandrella rufescens) çumçuqsimonlar turkumining törğaylar oilasiga mansub quş. Rangi nomiga juda moye, boşqa törğaylar kabi sarğiş tovlanmaydi. Şim. Afrika, Jan. Şarqiy Yevropa va Osiyoda tarqalgan. Özbekistonning faqat çöl va daştlarida uçraydi, asosan qumloqlarda, ba'zan şör yerlarda yaşaydi. Toşloq va taqir çöllarda uçramaydi. Yerga uya soladi, yoz böyi 2 marta 3—5 tadan tuxum qöyadi. Tuxumdan çiqqan jöjalarini 9 kun davomida uyasida, 10 kungaça uyadan taşqarida boqadi. Çigirtka, qönğiz kabi haşarotlar, ba'zan dondun b-n oziqlanadi. Daşt va çöl şaroitida zararli haşarotlarni köplab qirib, katta foyda yetkazadi. B.ning 10 taça kenja turi bor. Özbekistonda S. r.pispoletta kenja turi uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЎЗТЎРҒАЙ (Calandrella rufescens) чумчуқсимонлар туркумининг тўрғайлар оиласига мансуб қуш. Ранги номига жуда мое, бошқа тўрғайлар каби сарғиш товланмайди. Шим. Африка, Жан. Шарқий Европа ва Осиёда тарқалган. Ўзбекистоннинг фақат чўл ва даштларида учрайди, асосан қумлоқларда, баъзан шўр ерларда яшайди. Тошлоқ ва тақир чўлларда учрамайди. Ерга уя солади, ёз бўйи 2 марта 3—5 тадан тухум қўяди. Тухумдан чиққан жўжаларини 9 кун давомида уясида, 10 кунгача уядан ташқарида боқади. Чигиртка, қўнғиз каби ҳашаротлар, баъзан дондун б-н озиқланади. Дашт ва чўл шароитида зарарли ҳашаротларни кўплаб қириб, катта фойда етказади. Б.нинг 10 тача кенжа тури бор. Ўзбекистонда С. r.pispoletta кенжа тури учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.