Brahmanlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 632–633-b. — ziyouz.com
Brahmanlar — 1) Hindistondagi oliy kastalardan biri. Kelib çikişi böyiça kohinlarning qad. tabaqasi (varna)ga mansub. Kadimda B. kohinlik vazifasini ötab, qurbonlik marosimlariga rahbarlik qilgan, xalq orasida Vedalarni tarğib etiş b-n şuğullangan. Örta asrlar davrida esa davlat işlarida ham qatnaşib, köproq qozilik lavozimini egallagan. Hoz. köpçilik B.ning kun keçiriş manbai diniy marosimlar b-n emas, balki davlat xizmati, dehqonçilik va b. yumuşlar b-n boğliq. Hindistondagi hukmron sinf va ziyolilarning aksariyati B.dir. Şuningdek, B. orasida işçilar, xizmatçilar, farroşlar, hunarmandlar ham mavjud; 2) asosan veda diniga xos rasmrusumlar bayoni va şarhidan iborat qad. hind muqaddas kitoblari (mil. av. 8—6-a.lar) bölib, ular Vedalarni mazmunan töldiradi. Qurbonlikning ahamiyatini körsatiş, yer xudolari — kohinlarni osmon xudolaridan yuqori qöyiş B.ning asosiy ğoyasidir. B.da qad. hind hunarmandçiligi, grammatikasi, astronomiyasi, falsafasi va b. xususida ham ma'lumotlar bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРАҲМАНЛАР — 1) Ҳиндистондаги олий касталардан бири. Келиб чикиши бўйича коҳинларнинг қад. табақаси (варна)га мансуб. Кадимда Б. коҳинлик вазифасини ўтаб, қурбонлик маросимларига раҳбарлик қилган, халқ орасида Ведаларни тарғиб этиш б-н шуғулланган. Ўрта асрлар даврида эса давлат ишларида ҳам қатнашиб, кўпроқ қозилик лавозимини эгаллаган. Ҳоз. кўпчилик Б.нинг кун кечириш манбаи диний маросимлар б-н эмас, балки давлат хизмати, деҳқончилик ва б. юмушлар б-н боғлиқ. Ҳиндистондаги ҳукмрон синф ва зиёлиларнинг аксарияти Б.дир. Шунингдек, Б. орасида ишчилар, хизматчилар, фаррошлар, ҳунармандлар ҳам мавжуд; 2) асосан веда динига хос расмрусумлар баёни ва шарҳидан иборат қад. ҳинд муқаддас китоблари (мил. ав. 8—6-а.лар) бўлиб, улар Ведаларни мазмунан тўлдиради. Қурбонликнинг аҳамиятини кўрсатиш, ер худолари — коҳинларни осмон худоларидан юқори қўйиш Б.нинг асосий ғоясидир. Б.да қад. ҳинд ҳунармандчилиги, грамматикаси, астрономияси, фалсафаси ва б. хусусида ҳам маълумотлар бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.