Brazillar

Brazillar BRAZILLAR, özlarini brazilyenuş deb ataydilar — xalq, Braziliyaning asosiy aholisi, şundan 139 mln. kişi Braziliyada yaşaydi (1990-y.lar örtalari). Umumiy soni 149,4 mln. kişi. Paragvay, Argentina, AQŞ va Portugaliyada ham yaşaydilar. B. portugal tipivi sözlaşadilar. Brazil millatining taşkil topişiga (16— 19-a.lar) Yevropa mustamlakaçilari — portugal, italyan, ispan, nemislar va Braziliyaning yerli kabilalari (tupiguarani, je, aravak, karib va b.) hamda Afrikadan qul qilib olib kelingan negrlar (bantu, angola, eve, bengela va b.) asos bölgan. Braziliyaning yerli aholisi (16-a.da 1 mln.ga yaqin) yevropaliklar mustamlakasi davrida qisman qirib taşlangan, qolganlari B. tarkibiga singib ketgan. Dindorlari asosan katoliklar, protestantlar ham bor, yerli xalqlar va negrlar örtasida qad. diniy e'tiqodlar, politeizmning belgilari uçraydi. Qişloq aholisining asosiy maşğuloti dehqonçilik (paxta, şoli, makkajöxori, kofe va b.), çorvaçilik (qoramol, yilqiçilik), dengiz qirğoğida yaşovçilar esa baliq ovi b-n şuğullanadi. BRAYL, B ray (Braille) Lui (1809.4.1, Kuvre 1852.6.1, Parij) fransuz tiflopedagogi, körlar yozuvining ixtiroçisi. 3 yoşligida kör bölib qolgan. Parijdagi kör bolalar in-tida öqituvçilik qilgan. Öz nomi b-n ataladigan va hoz. vaqtgaça körlarning butun dunyoda qöllanilayotgan relyef nuqtali şriftini işlab çikdan. B. şriftida bosilib çiqqan birinçi kitob «Fransiya tarixi»dir (1837). B. harf va rakamlardan taşqari xuddi şu prinsip asosida nota yozuvini ham işlab çiqqan. B. iste'dodli musiqaçi bölgan, körlarga musiqadan dare bergan.