Bremen
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 635-b. — ziyouz.com
Bremen — Germaniya yeri yoki erkin Ganza şaxri. Şim. Germaniya pasttekisligida, Vezer daryosining Şimoliy dengizga quyiliş joyida, bir-biridan 65 km masofada joylaşgan ikki şahar — Bremen va Bremerxafenni (avanport) öz içiga oladi, bu ikki şahar oraliğidagi yerlar quyi Saksoniya hududi tarkibida. Mayd. 404 km2. Aholisi 680 ming kişi (1995). B.— Germaniya yerlarining eng kiçigi. Ma'muriy markazi — Bremen ş.
B.ga 787 y.da yepiskop qarorgohi sifatida asos solingan. 11-a.da u «Şimoliy Rim» deb atalgan. 1358 y.da B. Ganza şaharlari ittifoqi a'zosi bölgan. 1646 y.da Erkin imperiya şahri huquqini olgan. 1618—48 ylardagi 30 yillik uruşdan söng B. Şvetsiya tarkibiga, 1715 y.da Gannoverga ötdi. 1815 y.da erkin şahar deb e'lon qilindi. 1871 y.dan Germaniya tarkibidagi erkin şahar.
Iqtisodining poydevorini port xöjaligi, xalqaro savdo va yuqori texnologik mahsulotlar i. ç. taşkil etadi. Mamlakatning eng yirik dengiz portlari şu şaharlarda joylaşgan, ular yuk ortiş va tuşiriş jihatidan dunyoda yetakçi örinni egallaydi. Bremerxafen portila yuklarning katta qismi konteynerlarda qabul qilinadi va jönatiladi. Bu portlarda dengiz kemalariga tezkorlik b-n xizmat körsatiladi. Sanoatida kemasozlik yetakçi urin da. Aviasozlik va kosmonavtika sanoati hajmi jihatidan va bu sohalarda yangi texnologiyalarni yaratiş va joriy etiş böyiça muhim ahamiyatga ega. Avtomobilsozlik, elektrotexnika va oziq-ovqat sanoati korxonalari bor.
Bremerxafenda Germaniya qutbni örganiş markazi joylaşgan. Iqtisodining yana bir muhim tarmoği — turizm. Dunyoga maşhur kemasozlik muzeyi, unt, i. t. institutlari, san'at maktabi bor. Kad. B. SanktPetri gotika sobori, Uyğoniş davrida qurilgan binolari b-n maşhur.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРЕМЕН — Германия ери ёки эркин Ганза шахри. Шим. Германия пасттекислигида, Везер дарёсининг Шимолий денгизга қуйилиш жойида, бир-биридан 65 км масофада жойлашган икки шаҳар — Бремен ва Бремерхафенни (аванпорт) ўз ичига олади, бу икки шаҳар оралиғидаги ерлар қуйи Саксония ҳудуди таркибида. Майд. 404 км2. Аҳолиси 680 минг киши (1995). Б.— Германия ерларининг энг кичиги. Маъмурий маркази — Бремен ш.
Б.га 787 й.да епископ қароргоҳи сифатида асос солинган. 11-а.да у «Шимолий Рим» деб аталган. 1358 й.да Б. Ганза шаҳарлари иттифоқи аъзоси бўлган. 1646 й.да Эркин империя шаҳри ҳуқуқини олган. 1618—48 йлардаги 30 йиллик урушдан сўнг Б. Швеция таркибига, 1715 й.да Ганноверга ўтди. 1815 й.да эркин шаҳар деб эълон қилинди. 1871 й.дан Германия таркибидаги эркин шаҳар.
Иқтисодининг пойдеворини порт хўжалиги, халқаро савдо ва юқори технологик маҳсулотлар и. ч. ташкил этади. Мамлакатнинг энг йирик денгиз портлари шу шаҳарларда жойлашган, улар юк ортиш ва тушириш жиҳатидан дунёда етакчи ўринни эгаллайди. Бремерхафен портила юкларнинг катта қисми контейнерларда қабул қилинади ва жўнатилади. Бу портларда денгиз кемаларига тезкорлик б-н хизмат кўрсатилади. Саноатида кемасозлик етакчи урин да. Авиасозлик ва космонавтика саноати ҳажми жиҳатидан ва бу соҳаларда янги технологияларни яратиш ва жорий этиш бўйича муҳим аҳамиятга эга. Автомобилсозлик, электротехника ва озиқ-овқат саноати корхоналари бор.
Бремерхафенда Германия қутбни ўрганиш маркази жойлашган. Иқтисодининг яна бир муҳим тармоғи — туризм. Дунёга машҳур кемасозлик музейи, унт, и. т. институтлари, санъат мактаби бор. Кад. Б. СанктПетри готика собори, Уйғониш даврида қурилган бинолари б-н машҳур.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.