Brest

Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 636–637-b. — ziyouz.com

Brest (1921 y.gaça Brest-Litovsk, 1939 y.gaça Brest-Lug) — Belorussiyadagi şaxar. Brest viloyatining ma'muriy markazi. Muxavets daryosi Ğarbiy Bug daryosiga quyiliş yerida. Dare porti va t.y. tuguni. Aholisi 278 ming kişi (1999).

Dastlab 1017 y.gi solnomalarda Berestye nomi b-n tilga olingan. 11 a.da Turov knyazligi qöl ostida bölgan. 1044 y.da Kiyev knyazligi bosib olgan va 12-a. örtalaridan Volinsk knyazligiga tobe bölgan. 1319 y.da Litva knyazligi bosib olgan. Lyublin uniyasi böyiça B. 1569 y. Reç Pospolita tarkibiga kirgan. 1596 y. B.da Brest uniyasi e'lon kilindi. 1795 y.da B.ni Rossiya bosib oldi. 19-a. ning 30-y.laridan boşlab B. qal'a b-n mustahkamlandi. 20-a. boşlarida B. Rossiya imperiyasining ğarbiy çegarasidagi eng mustahkam qal'aga aylandi. 1918 y. B.da Rossiya b-n Germaniya örtasida Brest sulhi tuzildi. 1919 y. dan B. Polşa, 1939 y.dan Belorussiya tarkibida. Uruş yillarida (1941—45) B.da şiddatli janglar bölgan. B. 1944 y.dan keyin qayta tiklandi va zamonaviy binolar qurilişi hisobiga kengaydi.

B.— yirik sanoat va madaniyat markazi. Maşinasozlik, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari işlab turibdi. Uyrözğor kimyosi mahsulotlari, quriliş materiallari, mebel işlab çiqariladi. 2 oliy öquv yurti, 2 teatr, ölkaşunoslik muzeyi va Brest qal'asi mudofaasi muzeyi bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

БРЕСТ (1921 й.гача Брест-Литовск, 1939 й.гача Брест-Луг) — Белоруссиядаги шахар. Брест вилоятининг маъмурий маркази. Мухавец дарёси Ғарбий Буг дарёсига қуйилиш ерида. Даре порти ва т.й. тугуни. Аҳолиси 278 минг киши (1999).

Дастлаб 1017 й.ги солномаларда Берестье номи б-н тилга олинган. 11 а.да Туров князлиги қўл остида бўлган. 1044 й.да Киев князлиги босиб олган ва 12-а. ўрталаридан Волинск князлигига тобе бўлган. 1319 й.да Литва князлиги босиб олган. Люблин унияси бўйича Б. 1569 й. Речь Посполита таркибига кирган. 1596 й. Б.да Брест унияси эълон килинди. 1795 й.да Б.ни Россия босиб олди. 19-а. нинг 30-й.ларидан бошлаб Б. қалъа б-н мустаҳкамланди. 20-а. бошларида Б. Россия империясининг ғарбий чегарасидаги энг мустаҳкам қалъага айланди. 1918 й. Б.да Россия б-н Германия ўртасида Брест сулҳи тузилди. 1919 й. дан Б. Польша, 1939 й.дан Белоруссия таркибида. Уруш йилларида (1941—45) Б.да шиддатли жанглар бўлган. Б. 1944 й.дан кейин қайта тикланди ва замонавий бинолар қурилиши ҳисобига кенгайди.

Б.— йирик саноат ва маданият маркази. Машинасозлик, енгил, озиқ-овқат саноати корхоналари ишлаб турибди. Уйрўзғор кимёси маҳсулотлари, қурилиш материаллари, мебель ишлаб чиқарилади. 2 олий ўқув юрти, 2 театр, ўлкашунослик музейи ва Брест қалъаси мудофааси музейи бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.