Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Brilliant

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 640-b. — ziyouz.com

    Brilliant (frans. brillant — yaltiroq sözidan) — sun'iy işlov berib sayqallangan (qirralangan) olmos. Tomonlari 6, 8, 12, ... 56 gaça qirralarga ega böladi. Bunday qirralaş toşning tabiiy jilosini yuzaga çiqaradi. B.ga tuşgan nur yuqori dispersiya (nurning bölinişi) tufayli kamalakday tovlanadi. Zargarlik san'atida keng işlatiladi: qimmatbaho metall gardişga alohida (uzuk, isirga, ilma tugma — zaponkada), buyum bezagi mujassamoti asosi yoki qismlarini hosil qiluvçi (töğnoğiç, toj va b.da) «köz»lar holida örnatiladi. B. şuningdek orden va yuksak nişonlarni ham bezaydi. B. oğirligi karat (0,2 g) larda ölçanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БРИЛЛИАНТ (франц. brillant — ялтироқ сўзидан) — сунъий ишлов бериб сайқалланган (қирраланган) олмос. Томонлари 6, 8, 12, ... 56 гача қирраларга эга бўлади. Бундай қирралаш тошнинг табиий жилосини юзага чиқаради. Б.га тушган нур юқори дисперсия (нурнинг бўлиниши) туфайли камалакдай товланади. Заргарлик санъатида кенг ишлатилади: қимматбаҳо металл гардишга алоҳида (узук, исирга, илма тугма — запонкада), буюм безаги мужассамоти асоси ёки қисмларини ҳосил қилувчи (тўғноғич, тож ва б.да) «кўз»лар ҳолида ўрнатилади. Б. шунингдек орден ва юксак нишонларни ҳам безайди. Б. оғирлиги карат (0,2 г) ларда ўлчанади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.