Broker
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 647-b. — ziyouz.com
Broker (ing. broker), makler — fond, tovar, valyuta birjalarida oldisotdi bitimlari tuzişda vositaçilik (dallollik) qiladigan ayrim şaxs yoki firma. B.lar, odatda, mijoz topşiriğiga köra va uning hisobiga iş yuritadi, kafolat beruvçi hisobiga öz nomidan savdo bitimlari tuzişi ham mumkin. Vositaçilik bitimlari, asosan, B.lik idoralari, firmalar yoki ularning filiallari orqali rasmiylaştiriladi. Vositaçilik qilgani uçun tomonlarning kelişuviga köra, birja qömitasi joriy etgan taksa (qat'iy baho)ga muvofiq, oldisotdining muayyan foiz miqdorida haq — brokeraj oladi (odatda, B. haqi amalga oşirilgan şartnoma yoki bitim qiymatining 0,25—3% ni taşkil qiladi). Yirik B.lik idoralari xaridorga qarz berişda banklar b-n hamkorlik qiladi, ayrim hollarda özlari kreditor böladilar, bitimlar bajarilişiga kafillikni ham öz zimmalariga oladilar. Katta B. gofbrok ye r deb ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРОКЕР (инг. broker), маклер — фонд, товар, валюта биржаларида олдисотди битимлари тузишда воситачилик (даллоллик) қиладиган айрим шахс ёки фирма. Б.лар, одатда, мижоз топшириғига кўра ва унинг ҳисобига иш юритади, кафолат берувчи ҳисобига ўз номидан савдо битимлари тузиши ҳам мумкин. Воситачилик битимлари, асосан, Б.лик идоралари, фирмалар ёки уларнинг филиаллари орқали расмийлаштирилади. Воситачилик қилгани учун томонларнинг келишувига кўра, биржа қўмитаси жорий этган такса (қатъий баҳо)га мувофиқ, олдисотдининг муайян фоиз миқдорида ҳақ — брокераж олади (одатда, Б. ҳақи амалга оширилган шартнома ёки битим қийматининг 0,25—3% ни ташкил қилади). Йирик Б.лик идоралари харидорга қарз беришда банклар б-н ҳамкорлик қилади, айрим ҳолларда ўзлари кредитор бўладилар, битимлар бажарилишига кафилликни ҳам ўз зиммаларига оладилар. Катта Б. гофброк е р деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.