Bronxoektatik kasallik
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 655–656-b. — ziyouz.com
Bronxoektatik kasallik BRONXOEKTATIK KASALLIK, bronxoektazlar (bronx va yun. ektasis — çöziliş) — nafas a'zolari kasalligi, bronxlarning kengayişi (bronxoektaz) b-n keçadi. Tuğma (kup bronxoektazlar) va bronxlar devorining yalliğlanişi (öpka s ili, kökyötal, surunkali bronxit, zotiljam, gripp va b.) tufayli orttirilgan bronxoektazlar farq qilinadi. B. k.da bronxlardagi yalliğlaniş jarayoni öpka, yurak, buyrak va b. a'zolar faoliyatiga ham ta'sir qiladi. Dastlab kasallik sezilmasligi mumkin, zöriqqanda bemorning eti uvişadi, isitmalaydi, yötalib balğam taşlaydi, köpinça ertalab oğiz töla balğam keladi (sutkada 1 l gaça), u qölansa va yiringli böladi. B. k. uzoq davom etib, köpinça avj olib boradi. Unga taşhis qöyiş uçun bronxografiya ötkaziladi. Kasallikka xos dastlabki belgilar paydo bölganda, darhol vraçga murojaat etiş kerak. Aks holda yuraktomir tizimi va buyrakda turli asoratlar yuzaga kelişi va bemorning iş qobiliyati pasayişi mumkin. Kasallik xuruj kilganda bemor kasalxonada davolanadi. Organizmning umumiy kuvvatini oşiruvçi dorilar buyuriladi, iqlim b-n davolaş, zarur bölsa jarrohlik usuli qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРОНХОЭКТАТИК КАСАЛЛИК, бронхоэктазлар (бронх ва юн. ektasis — чўзилиш) — нафас аъзолари касаллиги, бронхларнинг кенгайиши (бронхоэктаз) б-н кечади. Туғма (куп бронхоэктазлар) ва бронхлар деворининг яллиғланиши (ўпка с или, кўкйўтал, сурункали бронхит, зотилжам, грипп ва б.) туфайли орттирилган бронхоэктазлар фарқ қилинади. Б. к.да бронхлардаги яллиғланиш жараёни ўпка, юрак, буйрак ва б. аъзолар фаолиятига ҳам таъсир қилади. Дастлаб касаллик сезилмаслиги мумкин, зўриққанда беморнинг эти увишади, иситмалайди, йўталиб балғам ташлайди, кўпинча эрталаб оғиз тўла балғам келади (суткада 1 л гача), у қўланса ва йирингли бўлади. Б. к. узоқ давом этиб, кўпинча авж олиб боради. Унга ташҳис қўйиш учун бронхография ўтказилади. Касалликка хос дастлабки белгилар пайдо бўлганда, дарҳол врачга мурожаат этиш керак. Акс ҳолда юрактомир тизими ва буйракда турли асоратлар юзага келиши ва беморнинг иш қобилияти пасайиши мумкин. Касаллик хуруж килганда бемор касалхонада даволанади. Организмнинг умумий кувватини оширувчи дорилар буюрилади, иқлим б-н даволаш, зарур бўлса жарроҳлик усули қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.