Brukit
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 657-b. — ziyouz.com
Brukit [ing. mineralogi G. J. Bruk (1771—1857) nomidan] — sodda oksidlar kenja sinfiga mansub mineral, TiO2 ning uçta tabiiy polimorf modifikatsiyasidan biri. Ba'zan tarkibida temir va niobiy qöşimçasi böladi. TiO6 ning oktaedr guruhidan tuzilgan, umumiy boğlam b-n tutaşgan varaqsimon hamda prizma şaklida. Romb sistemada kristallanadi. Rangi sarğişqönğirdan qizğiş könğirgaça. Olmos kabi yoki metallsimon yaltiraydi. Qattikligi 6—6,5; s oğ. 3,9—4. Kristallari oltin soçmalarida va alp tipidagi yertomirlarda, gidrotermal metamorfik jinslarda, ba'zan pegmatitlarda uçraydi. 700° gaça qizdirilganda rutilga aylanadi. RF (Ural), Şveysariya, Fransiya, Avstriya, AQŞ va b. joylarda konlari bor. Özbekistonda Çatqol—Kurama toğlaridagi özgargan granitoidlarda topilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРУКИТ [инг. минералоги Г. Ж. Брук (1771—1857) номидан] — содда оксидлар кенжа синфига мансуб минерал, TiO2 нинг учта табиий полиморф модификациясидан бири. Баъзан таркибида темир ва ниобий қўшимчаси бўлади. TiO6 нинг октаэдр гуруҳидан тузилган, умумий боғлам б-н туташган варақсимон ҳамда призма шаклида. Ромб системада кристалланади. Ранги сарғишқўнғирдан қизғиш кўнғиргача. Олмос каби ёки металлсимон ялтирайди. Қаттиклиги 6—6,5; с оғ. 3,9—4. Кристаллари олтин сочмаларида ва альп типидаги ертомирларда, гидротермал метаморфик жинсларда, баъзан пегматитларда учрайди. 700° гача қиздирилганда рутилга айланади. РФ (Урал), Швейцария, Франция, Австрия, АҚШ ва б. жойларда конлари бор. Ўзбекистонда Чатқол—Курама тоғларидаги ўзгарган гранитоидларда топилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.