Brusit
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 659-b. — ziyouz.com
Brusit (amerikalik mineralog A. Brus nomidan) — gidroksidlar kiçik sinfiga mansub mineral, kimyoviy formulasi Mg(OH)2. Magniy qisman Ğeg+ yoki Mp2+ (ferro va manganobrusitlar) b-n almaşişi mumkin. Trigonal sistemada kristallanadi, rangi oq, yaşil, kök va qönğir (kamdankam havorang). Gugurt qutisisimon, ignasimon kristallar va varaqsimon, tolasimon agregatlar. Qatgiqligi 2,5; s. oğ. 2,4. Tolasimon B. nemalit deb ataladi. Metamorfizmga uçragan ohaktoşlar va dolomitlar tarkibidagi periklazni özgarişidan vujudga keladi. Serpentinit massivlari va marmarlaşgan dolomit va ohaktoşlarda uçraydi. Magniy oliş uçun xom aşyo, keramika va qoğoz sanoatida, ötga çidamli mahsulotlar i.ç.da foydalaniladi. RF (Ural, Kavkaz, Sibir), Qozoğiston, AQŞ, Kanada, Italiya va b. joylarda konlari topilgan. Özbekistonda Olmaliq, Kumuşkon, Surenota, Zirabuloq, Quljuqtov, Sulton Uvays toğlarida uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРУСИТ (америкалик минералог А. Брус номидан) — гидроксидлар кичик синфига мансуб минерал, кимёвий формуласи Mg(OH)2. Магний қисман Ғег+ ёки Мп2+ (ферро ва манганобруситлар) б-н алмашиши мумкин. Тригонал системада кристалланади, ранги оқ, яшил, кўк ва қўнғир (камданкам ҳаворанг). Гугурт қутисисимон, игнасимон кристаллар ва варақсимон, толасимон агрегатлар. Қатгиқлиги 2,5; с. оғ. 2,4. Толасимон Б. немалит деб аталади. Метаморфизмга учраган оҳактошлар ва доломитлар таркибидаги периклазни ўзгаришидан вужудга келади. Серпентинит массивлари ва мармарлашган доломит ва оҳактошларда учрайди. Магний олиш учун хом ашё, керамика ва қоғоз саноатида, ўтга чидамли маҳсулотлар и.ч.да фойдаланилади. РФ (Урал, Кавказ, Сибирь), Қозоғистон, АҚШ, Канада, Италия ва б. жойларда конлари топилган. Ўзбекистонда Олмалиқ, Кумушкон, Суренота, Зирабулоқ, Қулжуқтов, Султон Увайс тоғларида учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.