Buğdoyiq duragaylari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 829-b. — ziyouz.com
Buğdoyiq duragaylari — buğdoyni buğdoyiq b-n duragaylaşdan hosil bölgan buğdoyning yangi turlari, formalari va navlari. Birinçi marta akad. N. V. Sitsin tomonidan 20-a. ning 30—50-y.larida yumşoq buğdoyni buğdoyiq b-n duragaylab, söngra duragaylararo çatiştiriş va tanlaş yöli b-n buğdoyning köp yillik buğdoy (T. a. ssp. perenne) va bir yillik don — yemxaşak buğdoyi (T. a. ssp. submittans) kenjaturlari bölgan yangi turi (Triticum agropyrotriticum) yaratildi. 70-y.larda köp yillik buğdoyning kalta poyali (yotib qolmaydi), ekilganidan keyin 2 va 3yili ham 70 va 50% gaça ösimliklari ösib hosil beradigan, sovuqqa va kasalliklarga çidamli, hosildor navlari (M706, M63, M78) yaratildi. Bir yillik don — yemxaşak buğdoyi doni öribyiğib olinganidan keyin yana ösib, yangi poyalar çikaradi, 1 ga maydondan 15—17 s don, qöşimça 200 s kök massa (yoki uç örimda qöşimça 400—450 s kök massa) hosil beradi. B.b. d. navlari hosildorligini oşiriş böyiça işlar davom ettirilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУҒДОЙИҚ ДУРАГАЙЛАРИ — буғдойни буғдойиқ б-н дурагайлашдан ҳосил бўлган буғдойнинг янги турлари, формалари ва навлари. Биринчи марта акад. Н. В. Цицин томонидан 20-а. нинг 30—50-й.ларида юмшоқ буғдойни буғдойиқ б-н дурагайлаб, сўнгра дурагайлараро чатиштириш ва танлаш йўли б-н буғдойнинг кўп йиллик буғдой (Т. a. ssp. perenne) ва бир йиллик дон — емхашак буғдойи (Т. a. ssp. submittans) кенжатурлари бўлган янги тури (Triticum agropyrotriticum) яратилди. 70-й.ларда кўп йиллик буғдойнинг калта пояли (ётиб қолмайди), экилганидан кейин 2 ва 3йили ҳам 70 ва 50% гача ўсимликлари ўсиб ҳосил берадиган, совуққа ва касалликларга чидамли, ҳосилдор навлари (М706, М63, М78) яратилди. Бир йиллик дон — емхашак буғдойи дони ўрибйиғиб олинганидан кейин яна ўсиб, янги поялар чикаради, 1 га майдондан 15—17 ц дон, қўшимча 200 ц кўк масса (ёки уч ўримда қўшимча 400—450 ц кўк масса) ҳосил беради. Б.б. д. навлари ҳосилдорлигини ошириш бўйича ишлар давом эттирилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.