Bukri paşşalar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 685-b. — ziyouz.com
Bukri paşşalar BUKRI PAŞŞALAR, namçil paşşalar (Ceratopogonidae) — qöşqanotlilar oilasi. Uz. 0,5—4 mm, tanasi bukri, xartumi uzun, kanotla' ri köpinça tangaçalar b-n qrplangan. 4 mingga yaqin turi ma'lum. Özbekistonda Culicoides va Leptoconops uruğlariga mansub 60 turi tarkalgan. Urğoçisi suv ustida ösadigan ösimlik barglarining ostki tomoniga 75—120 ta tuxum qöyadi. Qurtlari sohil yaqinidagi balçiqda, nam qumli joylarda rivojlanadi. Köpçilik turlarining urğoçisi issiqqonli hayvonlar va odam qonini, ayrim turlari haşarotlar gemolimfasini söradi. Erkaklari, ayrim turlarining urğoçisi gul nektari b-n oziqlanadi. Qurtlari detrit, suv ötlari, tuban zamburuğlar, ölik hayvonlar murdalarining parçalari b-n oziqlanadi. B. p. şim. hududlarda ayniqsa köp uçraydi, çöl mintaqasida quduqpar va b. suv manbalari yaqinida tarqalgan bölib, gnus komponentlaridan biri hisoblanadi, ertalab va keçqurunlari faol qon söradi; onxotserkoz, gemosporidioz, filyarioz, yapon ensefaliti, tulyaremiya kabi kasalliklarning qözğatuvçilarini tarqatişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУКРИ ПАШШАЛАР, намчил пашшалар (Ceratopogonidae) — қўшқанотлилар оиласи. Уз. 0,5—4 мм, танаси букри, хартуми узун, канотла’ ри кўпинча тангачалар б-н қрпланган. 4 мингга яқин тури маълум. Ўзбекистонда Culicoides ва Leptoconops уруғларига мансуб 60 тури таркалган. Урғочиси сув устида ўсадиган ўсимлик баргларининг остки томонига 75—120 та тухум қўяди. Қуртлари соҳил яқинидаги балчиқда, нам қумли жойларда ривожланади. Кўпчилик турларининг урғочиси иссиққонли ҳайвонлар ва одам қонини, айрим турлари ҳашаротлар гемолимфасини сўради. Эркаклари, айрим турларининг урғочиси гул нектари б-н озиқланади. Қуртлари детрит, сув ўтлари, тубан замбуруғлар, ўлик ҳайвонлар мурдаларининг парчалари б-н озиқланади. Б. п. шим. ҳудудларда айниқса кўп учрайди, чўл минтақасида қудуқпар ва б. сув манбалари яқинида тарқалган бўлиб, гнус компонентларидан бири ҳисобланади, эрталаб ва кечқурунлари фаол қон сўради; онхоцеркоз, гемоспоридиоз, филяриоз, япон энцефалити, туляремия каби касалликларнинг қўзғатувчиларини тарқатиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.