Buldozer
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 696-b. — ziyouz.com
Buldozer (ing. bulldozer — katta qismlarni maydalaş) — 1) tuproq, qum, şağal, mayda toş, toğ jinslari va b. tökma materiallarni 200 m gaça masofaga suriş va töplaş, zovur va çuqurlarni tuproq b-n töldiriş, yerni tekislaş, axlat va çiqindilarni yiğiş, aerodrom, yöl va maydonlarni qordan tozalaş uçun möljallangan maşina. Yöl qurilişi, gidrotexnika inşootlari (töğon, damba va b.) qurilişi, q.x.da işlatiladi. B. yerni kesib suradigan moslama, rama, moslamani kötaribtuşiruvçi gidravlik yoki çiğirli (arqonblok tizimli) mexanizmlar va ularni boşqariş tizimlaridan iborat.
B.larning quyidagi xillari bor: a) kesib suruvçi moslama (otval) ming işlaş usuliga qarab, otvali buriladigan va otvali burilmaydigan; b) otvalini boşqariş mexanizmiga qarab, gidravlik; arqon (tros)blok tizimli; v) traktorning yuriş qismiga qarab, ğildirakli va gusenitsali; 2) maşinasozlikda — metallni qizdirib yoki sovuqlayin bukib, turli şakldagi detallar tayyorlanadigan gidravlik yoki krivoşip mexanizmli qurilma (press). B. köplab mahsulot işlab çiqaradigan korxonalarning temirçilikştamplaş sexlariga örnatiladi. Krivoşip mexanizmli B. staninasining yönaltiruvçilari / da polzun 2 (rasm) yuradi. Egiş ştamplari polzunga va stanina tiraklari 3 ga bolt 4 lar b-n mahkamlab qöyiladi. Gidravlik B.ning polzuni suyuqlik ta'sirida harakatlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУЛЬДОЗЕР (инг. bulldozer — катта қисмларни майдалаш) — 1) тупроқ, қум, шағал, майда тош, тоғ жинслари ва б. тўкма материалларни 200 м гача масофага суриш ва тўплаш, зовур ва чуқурларни тупроқ б-н тўлдириш, ерни текислаш, ахлат ва чиқиндиларни йиғиш, аэродром, йўл ва майдонларни қордан тозалаш учун мўлжалланган машина. Йўл қурилиши, гидротехника иншоотлари (тўғон, дамба ва б.) қурилиши, қ.х.да ишлатилади. Б. ерни кесиб сурадиган мослама, рама, мосламани кўтарибтуширувчи гидравлик ёки чиғирли (арқонблок тизимли) механизмлар ва уларни бошқариш тизимларидан иборат.
Б.ларнинг қуйидаги хиллари бор: а) кесиб сурувчи мослама (отвал) минг ишлаш усулига қараб, отвали буриладиган ва отвали бурилмайдиган; б) отвалини бошқариш механизмига қараб, гидравлик; арқон (трос)блок тизимли; в) тракторнинг юриш қисмига қараб, ғилдиракли ва гусеницали; 2) машинасозликда — металлни қиздириб ёки совуқлайин букиб, турли шаклдаги деталлар тайёрланадиган гидравлик ёки кривошип механизмли қурилма (пресс). Б. кўплаб маҳсулот ишлаб чиқарадиган корхоналарнинг темирчиликштамплаш цехларига ўрнатилади. Кривошип механизмли Б. станинасининг йўналтирувчилари / да ползун 2 (расм) юради. Эгиш штамплари ползунга ва станина тираклари 3 га болт 4 лар б-н маҳкамлаб қўйилади. Гидравлик Б.нинг ползуни суюқлик таъсирида ҳаракатланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.