Buqa
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 820-b. — ziyouz.com
Buqa — erkak qoramol. Gavdasi sigirga qaraganda balandroq, tana va kökragi keng, suyagi yöğon va mustahkam, terisi kalin, serharakat. Vazni sigirnikidan 30—40% oğir, Erkak buzoq urğoçisiga nisbatan 3—5 kg yirik tuğiladi, 6—8 oyda jinsiy voyaga yetadi. B. uçun zotdor, soğlom erkak buzoqlar tanlanadi. Sigirlarni qoçirişda 14—18 oyligidan boşlab 6—8 yil, ayrimlaridan 12—14 yil foydalaniladi. B. yaylovda 40—50, qölda qoçirilganda 100—150 sigirni qoçirişi mumkin. Sun'iy usudda spermasi b-n 1000—3000, hatto 5000 sigirni uruğlantiriş mumkin. Sigirlarni qoçirişda 2 yoşgaça bölgan B.dan oyiga 3—4 marta, katta yoşdagilardan haftasiga 2—3 martagaça foydalaniladi. B. spermasi (uruği) vaqtvaqti b-n tekşirib turiladi, sifatsizligi aniqlansa, qoçirişga qöyilmaydi. B.lar uçun yaxşi şaroit yaratilib, protein, mineral modda va vitaminli ozuqalar b-n boqiladi. Ular yezda oçiqda, qişda maxsus binoda saqlanadi. Qoçirişga yaroqsiz B.lar göştga topşiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУҚА — эркак қорамол. Гавдаси сигирга қараганда баландроқ, тана ва кўкраги кенг, суяги йўғон ва мустаҳкам, териси калин, серҳаракат. Вазни сигирникидан 30—40% оғир, Эркак бузоқ урғочисига нисбатан 3—5 кг йирик туғилади, 6—8 ойда жинсий вояга етади. Б. учун зотдор, соғлом эркак бузоқлар танланади. Сигирларни қочиришда 14—18 ойлигидан бошлаб 6—8 йил, айримларидан 12—14 йил фойдаланилади. Б. яйловда 40—50, қўлда қочирилганда 100—150 сигирни қочириши мумкин. Сунъий усудда спермаси б-н 1000—3000, ҳатто 5000 сигирни уруғлантириш мумкин. Сигирларни қочиришда 2 ёшгача бўлган Б.дан ойига 3—4 марта, катта ёшдагилардан ҳафтасига 2—3 мартагача фойдаланилади. Б. спермаси (уруғи) вақтвақти б-н текшириб турилади, сифатсизлиги аниқланса, қочиришга қўйилмайди. Б.лар учун яхши шароит яратилиб, протеин, минерал модда ва витаминли озуқалар б-н боқилади. Улар езда очиқда, қишда махсус бинода сақланади. Қочиришга яроқсиз Б.лар гўштга топширилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.